door Sabine Wuytens | nov 26, 2021
Alex Polfliet is energie-expert van consultancybureau Zero Emission Solutions en schreef onderstaand opiniestuk, dat ook in De Morgen werd gepubliceerd.
Op de groothandelsmarkt noteert gas vier keer zo hoog als een jaar geleden, de elektriciteit is nu drie keer duurder. Dat kwam uitvoerig aan bod in de media. Het politieke debat concentreert zich op wat het beleid kan doen om de pijn voor burgers en bedrijven te verzachten. Maar dat debat komt veel te laat. Want België wordt veel meer dan andere landen getroffen door de hoge energieprijzen. En dat hebben we geheel aan onszelf te wijten. Aan het jarenlange (gebrek aan) beleid, maar ook aan ons persoonlijk gedrag.
Het energieverbruik per capita ligt hier namelijk veel hoger dan gemiddeld in Europa. Dat België meer energie-intensieve bedrijven kent, is een te gemakkelijk excuus om volgende aberraties te maskeren: industriële grootverbruikers krijgen gigantische kortingen op netkosten en heffingen. Daarbovenop krijgen bepaalde bedrijven miljoenen uit het klimaatfonds om hun CO2-kost te compenseren. Zonder ook maar de minste tegenprestatie. Geen wonder dat die industrie energie-intensief blijft.
Onze woningen verbruiken 70 procent meer per vierkante meter dan gemiddeld in Europa. Bovendien zijn ze een pak groter. Niettegenstaande de Vlaamse overheid al jaren poogt de energetische renovatiegraad op te krikken, met een premie hier en een e-peilverplichting daar, is de renovatiesnelheid drie keer trager dan wat zou moeten. Want de gemiddelde Vlaming lijkt liever te investeren in een dure keuken, dan in een energiezuinige woning.
Vlaanderen telt ongeveer 95 procent minder warmtepompen dan Nederland. Geen wonder: in Nederland wil men van het gas af, in Vlaanderen geeft men premies voor een gasketel. De heffingen op onze aardgasfactuur bedragen 0,16 ct/kWh (cent per kilowattuur), deze op elektriciteit liefst 4,12 ct/kWh. Maar meer dan kibbelen over wie in deze schuld treft, doen de Vlaamse en Belgische regering niet. (Voor de duidelijkheid: ze hebben allebei boter op het hoofd.)
10 procent van onze energie komt van hernieuwbare bronnen. België is daarmee het Europese kneusje. Kernenergie is goed voor 7 procent. En dus moeten wij nu 83 procent van onze energie aan dramatisch hoge prijzen invoeren. De productiekost voor zonne- en windstroom is bij nieuwe installaties lager dan 50 euro/MWh, zonder subsidie. De elektriciteitsbeursprijs noteerde vrijdag 132 euro/MWh. Massaal investeren in zon en wind is dus een no-brainer. Toch is de PV-sector (fotovoltaïsch) dit jaar in elkaar geklapt omdat men het vertrouwen in de overheid kwijt is na het debacle over de terugdraaiende teller. En nog bestaat de Vlaamse regering het om de Europese Richtlijn over energiegemeenschappen zo beperkend mogelijk in te vullen. Een vergunning halen voor windturbines wordt steeds moeilijker, de normen zijn in Vlaanderen strenger dan elders. Dit jaar is de groei van het aantal turbines slechts een derde in vergelijking met vorig jaar en dat was al geen schitterend jaar. Heel wat bedrijven willen wel windturbines of grote zonneparken plaatsen, maar botsen op een njet van de overheid.
En ga zo maar door. We hinken achterop inzake elektrische wagens. Bij ons bedroeg het aantal nieuw ingeschreven ‘full electric vehicles’ in 2020 amper 1,58 procent. In Nederland was dat 15 procent, in Noorwegen 45 procent. En het gemiddeld aantal verreden ‘fossiele’ kilometers ligt bij ons dan weer 20 procent hoger dan in de ons omringende landen, ook het aantal ‘vrijetijdskilometers’. Want, hé, onze bedrijfswagen is gratis, dus laat ons daar maximaal van profiteren, niet?
Conclusie, de huidige hoge elektriciteits- en gasprijzen verzwakken onze concurrentiepositie en verarmen onze bevolking. De enige winnaars zijn de oude fossiele energiereuzen en schurkenstaten aan wiens infuus we al decennia hangen.
Wat kan de overheid nu doen? De federale regering kan de hogere btw-inkomsten integraal gebruiken om de ‘groene’ heffingen uit de elektriciteitsfactuur te schrappen. En voor fossiel werken met een omgekeerd clicksysteem: als de gas- en olieprijs daalt, een deel daarvan gebruiken om de accijns te verhogen. De btw op steenkool, nu 12 procent, moet worden verhoogd tot minstens het niveau dat geldt voor stroom (21 procent).
De Vlaamse regering moet inzake hernieuwbare energie alle registers opentrekken. Niet met subsidies, wel door zonnedelen écht te promoten, door eigenaars van grote geschikte daken te verplichten om zelf panelen te leggen of hun dak ter beschikking te stellen aan burgercoöperaties. En door windenergieprojecten die voldoen aan alle normen te vergunnen, in plaats van drogredenen te zoeken om ze tegen te houden.
door patrickvanassche | okt 21, 2021
De gereedschapsbib Klusbib verhuist komend weekend zijn activiteiten naar een circulaire box in de Potterij. Sinds het voorjaar van 2017 moedigt het burgers aan om gereedschap niet langer aan te kopen maar te delen met elkaar. Door het stijgende aantal leden en nieuwe activiteiten was er nood aan een beter toegankelijke locatie. De nieuwe locatie geeft meteen ook de start voor een samenwerking met Klimaan zodat inwoners vat krijgen op de voor- en nadelen van energiebesparingsmaatregelen die je thuis kan uitvoeren.
Klusbib maakt onderdeel uit van Deelbaar Mechelen vzw dat naast de gereedschapsbib, waar al 200 gezinnen in de regio actief gebruik van maken, ook het project Deel-IT opstartte. ‘De Klusbib biedt de mogelijkheid om tegen een voordelig tarief allerhande toestellen voor in huis en tuin te ontlenen. Zoveel als we kunnen trachten we de ledenbijdrage te herinvesteren in nieuwe toestellen zodat het aanbod blijft groeien. Met Deel-IT leggen we de focus bij kwetsbare kinderen en bieden we deellaptops aan zodat de kinderen gedurende het ganse jaar zeker zijn van een goed werkende laptop. Op het hoogtepunt verdeelden we al meer dan 400 laptops.‘ vertelt Thomas Pluymers. In het afgelopen half jaar bouwde Deelbaar Mechelen samen met Miss Miyagi aan een circulaire box op het gelijkvloers van de Potterij waar beide projecten verder kunnen groeien. De box werd uitsluitend opgebouwd uit circulaire en ecologische materialen en vormt een voorbeeld voor het toekomstige bouwen.
De burgerbeweging Klimaan vzw ontwikkelde in de afgelopen tijd twee Klimaankoffers en de webtool ImpactSchatter. Vanaf komend weekend kunnen burgers de Klimaankoffers ontlenen in de Klusbib om hun energie- en waterverbruik in eigen woning door te lichten. Beide koffers zijn gevuld met tal van meettoestellen waarmee je te weten komt in wat je best kan investeren om je eigen verbruik te verminderen. Ben je van plan om enkele energieverslindende huishoudtoestellen, zoals verlichting, koelkast, wasmachine, stofzuiger of TV te vervangen? Dan kan de ImpactSchatter zijn nut bewijzen. Met deze gebruiksvriendelijke webtool kom je niet alleen te weten of je de investering in een energie-efficient toestel terug zal verdienen, maar ook of het kleiner energieverbruik – en dus minder broeikasgassen tijdens gebruik – de klimaatimpact van de productie van het nieuwe toestel wel zal compenseren. ‘Met deze virtuele app en echte ‘gereedschapkisten’ wensen we burgers te ondersteunen om vat te krijgen op hun energieverbruik in een periode van stijgende energieprijzen en tegelijkertijd zicht te krijgen wat ze zelf kunnen doen om hun impact op het klimaat te verkleinen‘ geeft Wim Debacker mee.
Samen hopen beide verenigingen zoveel mogelijk burgers mee te laten bouwen aan een duurzaam en klimaatvriendelijke stad. ‘We verwelkomen iedereen dan ook graag om even binnen te springen en beide verenigingen te leren kennen. Ben je nog niet overtuigd van deeleconomie of investeringen in de woning dan ben je dat wellicht wel na een bezoekje‘ geven Wim en Thomas overtuigend mee.
Op zaterdag 23 oktober, tussen 15.00 en 18.00 uur geeft Klimaan doorlopend info over het gebruik van beide tools in de Klusbib.
door Sabine Wuytens | okt 4, 2021
Op zaterdag 25/09 was het weer zover! Op het ‘REScoops United’ event verzamelden de energiecoöperaties met zijn allen om informatie te delen en bij te praten. Het was op meerdere vlakken een bijzondere dag.
Niet alleen was dit het eerste grote live-event sinds de lockdown, maar met gastcoöperatie PajoPower uit Gooik, Parel van het Pajottenland, was ook de setting prachtig!
Nog een primeur: voor het eerst waren we met zoveel coöperaties vertegenwoordigd, want ook de Waalse REScoops tekenden present. En dat had alles te maken met het boeiende programma! In de voormiddag vlogen we erin met een infosessie over “Burgerwind op Zee“, het ambitieuze plan om onze rechtstreekse burgerparticipatie toe te passen op nieuwe offshore windparken. Deze worden binnenkort in concessie gegeven en dat stemt tot nadenken! Bijvoorbeeld: hoeveel kapitaal kunnen we met Klimaan cvso verzamelen om in extra windcapaciteit van het windmolenpark in zee te investeren? Is dat niet ontzettend spannend? Jazeker! Wordt vervolgd…
De namiddagsessies gingen verder met allerhande thema’s: energiegemeenschappen, coöperatieve warmtenetten, laadpalen en thuisbatterijen, het energie- en klimaatpact, zonnepanelen bij particulieren (denk aan project Zonnewijzer! van Klimaan cvso), noem maar op!
Ook gaven we vanuit Klimaan zelf een workshop. Het thema: hoe coöperaties zich beter kunnen profileren als natuurlijke partner van lokale besturen! We deden uitvoerig uit de doeken hoe Klimaan dat nu al doet, en wisselden ideeën uit met andere coöperaties.
Ook vonden we de kans om enkele realisaties van onze projecten uit de doeken te doen. Zo belichtten we de energie-gerelateerde acties binnen het MechCiCo-project, zoals de overeenkomst bij de relighting van de oude bib in Mechelen, en de Impactschatter.
Die laatste is een tool waarmee mensen een betere inschatting kunnen maken van hun huishoudtoestellen: kunnen ze beter een nieuwe kopen of het huidige toestel toch nog maar even in gebruik houden? Enkele coöperaties waren geïnteresseerd om deze bij hun eigen leden aan te bieden! Ook het Circulaire Energie Contract, waarbij een Energiecoöperatie een relighting doet en nadien het lichtonderhoud verder uitvoert, werd als model gesmaakt binnen RESCOOP-Vlaanderen.
De dag werd afgesloten met een smakelijk avondmaal, waarna we met een voldaan gevoel naar huis terug konden keren.
door Sabine Wuytens | sep 25, 2021
Over enkele weken vindt er een belangrijke klimaatconferentie plaats! De COP26 (26e Conference of the Parties) gaat door van 1 tot 12 november 2021 en verzamelt alle leden van de Verenigde Naties om zich te buigen over een eerste herziening van het Klimaatakkoord van Parijs. Het kan twee richtingen uitgaan: een versterking (hoera!) of juist een verzwakking (help!) van de klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050.
Dat onze Belgische overheid een aanmoediging kan gebruiken om de klimaatcrisis serieus te gaan nemen, kan je moeilijk over het hoofd zien. Zelfs na de uitspraak van de Klimaatzaak dat de Belgische overheden méér moeten doen om het Belgische burgers te beschermen lijkt er weinig schot in de zaak te komen, getuige ook de open brief van Klimaatzaak van vorige week.
Om de Belgische overheden een geweten te schoppen, organiseert De Klimaatcoalitie met ruim 80 organisaties in haar achterban een grootschalige betoging op zondag 10 oktober 2021. Met de hashtag #BackToTheClimate vragen zij na de coronacrisis terug aandacht voor het klimaat.
Ook Klimaan zal meestappen in deze betoging, die vanuit Brussel Noord vertrekt en eindigt in het Jubelpark. Zin om mee te gaan? Dat kan!
Vanuit Mechelen nemen we samen om 12:32 de trein naar Brussel. Een spandoek of bord helpt om je boodschap kracht bij te zetten!
Ook scholen worden aangemoedigd om actie te ondernemen op 8 oktober: op Facebook kunnen scholen hun acties registreren onder de noemer “Wake up for Climate”, en de Klimaatcoalitie biedt een reeks pedagogische tools specifiek voor scholen via de website.
Hopelijk tot dan!
door Sabine Wuytens | aug 16, 2021
De baksteen in de maag van de Belgen is in Coronatijd uitgegroeid tot een volledige woning, zo lijkt het wel. De vastgoedprijzen zijn sinds 2015 sneller gestegen dan het waterpeil van de Ourthe bij een fikse regenbui – alhoewel men daar in Durbuy sinds kort toch anders over denkt…
Investeringen in vastgoed jagen de prijs dus de hoogte in. Leuk voor wie reeds een huis of appartement bezit, maar steeds minder betaalbaar voor zij die geen eigendom bezitten.
En niet enkel de prijs van huizen is gestegen, ook de huurprijs is tijdens de pandemie de hoogte in gegaan. Vooral wie op zoek is naar een woning of appartement met terras of tuin, heeft te maken met forse stijgingen. Zo wordt het voor een steeds grotere groep moeilijk om een betaalbare woning te vinden. Ook in Nederland is er een wooncrisis gaande; daar gaan ze volgende maand de straat op in “Woonprotest“.
Wie overweegt te investeren in vastgoed, kan dus maar beter evalueren hoe ethisch deze investering is. Gelukkig zijn er verschillende organisaties die oplossingen bieden voor dit probleem. Zo is er het Gentse wooncoop, dat als wooncoöperatie woningen aankoopt, onderhoudt en verhuurt. Twee jaar geleden schreven we reeds over hen, toen ze net gestart waren. Alle huurders zijn aandeelhouder van wooncoop, en huren zo eigenlijk een beetje bij zichzelf.
Een mooi concept, maar hoe zit het precies in elkaar? Het “klassieke vastgoedmodel” bevat een keiharde drempel, zo weet wooncoop: wie niet voldoende startkapitaal heeft of geen grote lening kan aangaan, heeft als enige optie om te huren. En als huurder kan je niet profiteren van de meerwaarde van een woning; een echte Catch22.
wooncoop biedt daarom als coöperatie de mogelijkheid om toch, met een financieel masterplan op maat, te investeren in een “eigen woning”. Bij de start van één van hun eerste projecten in Kessel-Lo schreven we over dit concept.
Je kan bij hen kapitaal inbrengen en daarop meerwaarde creëren, je kan kapitaal opbouwen door maandelijks een wat hoger bedrag in te brengen, of je kan zuiver huren. En wooncoop staat daarbij paraat om het financieel plan aan te passen bij een financiële meevaller of tegenslag, … Dit noemen we ook wel een “Gegarandeerd woonrecht”: elke bewoner is gegarandeerd van een veilig plaatsje in één van de wooncoop projecten.
En ook dat is broodnodig, want er zijn heel wat gezinnen die op de reguliere huurmarkt afgewezen worden of terechtkomen in ongezonde woningen. wooncoop werkt hiervoor onder andere samen met de Woongenoten, een groep geëngageerde burgers die in de zuidrand van Antwerpen kwetsbare groepen aan een degelijke woning helpt. Ook Socrowd – van Sociale Crowdfunding – speelt een belangrijke rol in dit verhaal. Als financier met coöperatieve vennootschapsvorm ondersteunen zij enkel organisaties die een maatschappelijke meerwaarde creëren. En zij geven een renteloze lening aan wooncoop voor de woningen aangekocht met de Woongenoten.
De expertise en professionaliteit van wooncoop is indrukwekkend. Intussen zijn 9 van hun projecten volledig gefinancierd en verhuurd, voor een bedrag van ruim 6 miljoen euro, en zijn 10 projecten lopende voor een bedrag van ruim 51 miljoen euro. Karel Lootens, mede-oprichter van wooncoop, is zelfs nog een stuk ambitieuzer met een doelstelling van 1000 gerealiseerde woningen in de komende jaren.
En daarvoor is er nog een hele hoop geld nodig! Van hun ruim 950 aandeelhouders zijn er een groot deel “achterban”; zo kan je als collega of familielid investeren in wooncoop en geld beschikbaar maken voor nieuwe woonprojecten, met wooncoop als tussenpartij. Het helpt ook dat een organisatie in Antwerpen in het najaar twee panden zal schenken aan wooncoop. Dat doet ze aan de stichting die wooncoop specifiek oprichtte om geschonken panden te kunnen beheren aan beperkte kosten.
Om voldoende financiering en middelen te verzamelen lanceerde wooncoop onlangs ook een nieuwe methode: een wooncoop spaarplan, waarbij je per schijf van 250 euro een aandeel ontvangt. Je hoeft dus niet meteen 250 euro te investeren, maar kan ook kleinere bedragen storten. En voor wie een groter bedrag kan investeren zijn er zeker ook mogelijkheden om een grotere hoeveelheid aandelen te kopen.
En zo is de vraag beantwoord: ethisch investeren in vastgoed: ja, het kan! Als aandeelhouder bij wooncoop zorg je ervoor dat nieuwe projecten kunnen starten, en geef je de kans aan bewoners om toe te treden tot een fantastisch woonmodel. Bovendien beoogt wooncoop een mooi rendement van 2% op je investering!
door Wim De Saeger | apr 19, 2021
Als er de afgelopen jaren iets duidelijk geworden is, dan is het wel dat de manier waarop we reizen een onverantwoorde impact heeft op de wereld. Met hun nachttrein tussen Brussel, Luik en Berlijn willen Louis Lammertyn en Louis De Jaeger de magie terugbrengen in verantwoord en aangenaam reizen.
Louis Lammertyn en Louis De Jaeger zijn twee jonge Belgische ondernemers die graag reizen. De laatste jaren begon het aan hen te knagen dat hun manier van reizen niet in overeenstemming was met hun ecologisch engagement. Beiden zijn consultants in het duurzamer maken van de maatschappij. Louis De Jaeger op vlak van landbouw en Louis
Lammertyn met betrekking tot transport en hernieuwbare energie.
“Ik heb enkele jaren herstructureringsprojecten gedaan in de luchtvaartindustrie”, zegt Louis Lammertyn, “ik heb vooral gezien aan welk tempo we de aarde aan het vernielen zijn door onze manier van reizen”. Tegelijkertijd snappen de twee initiatiefnemers dat mensen graag willen uitbreken en dit ook zullen blijven doen, zeker na corona. “De trein biedt een geweldig alternatief voor mensen die met een gerust geweten willen reizen”, zegt De Jaeger, “en het mag vooral niet saai zijn. In plaats van puur te concurreren op snelheid of prijs voor transport van A naar B, zetten we in op betaalbare en kwaliteitsvolle reistijd.”.
Daarom hebben ze Moonlight Express een jaar geleden opgericht. Ze willen magische reiservaringen creëren met de nachttrein. “Wij zien een nachttrein eigenlijk als teletijdmachine”, zegt De Jaeger. Een stressvrije reis begint vanaf het moment dat de reiziger opstapt. Hij of zij krijgt een aperitiefje, kan iets lekkers lokaal en gezond eten en krijgt de kans om leuke mensen te ontmoeten in eigen coupé of de barwagon. Je kan veilig en comfortabel slapen in een echt bed en je komt uitgerust aan.
“Een project van deze omvang vraagt best wel wat voorbereiding, maar we zijn blij dat we dit bedrijf na meer dan een jaar gesprekken voeren met verschillende Duitse en Belgische partners verder op de rails kunnen zetten”, zegt Louis Lammertyn.
Voorlopig start Moonlight Express met hun eerste lijn vanaf april 2022 tussen Brussel en Berlijn, via Luik. Op die manier verbinden ze twee Europese culturele polen die historisch veel gemeen hebben met elkaar. Tickets voor een bed in een gedeelde coupé starten vanaf 49 euro per persoon. Er zijn ook plannen om België te verbinden met het zuiden van Frankrijk en Barcelona. Zo kan Brussel verder uitgebreid worden als internationale treinhub met verschillende aanbieders. De eerste reis wordt alvast een uniek première-evenement met optredens.
Wil je meer weten over deze ondernemers en hun project, contacteer Louis De Jaeger op
0474 38 29 38 of bekijk www.moonlightexpress.eu
