Een klimaatsocialere wereld, wat kan je als burger doen?

Een klimaatsocialere wereld, wat kan je als burger doen?

Een nieuw jaar, een nieuw begin. Tijd om even stil te staan bij het vorige jaar en plannen te maken voor het nieuwe jaar.

Hoe kan je als burger je steentje bijdragen aan een klimaatsocialer Mechelen?

Wil je iets doen, maar weet je niet waar te beginnen?

Om je daadwerkelijk op weg te helpen, geef ik hier een lijst met acties die je kan nemen. Ik heb een poging gedaan tot ‘hiërarchische volgorde’ (al is dat voor discussie vatbaar, het is een eerste aanzet):

1 Verspil geen voedsel (#3)

2 Eet plantenrijk en lokaal geteeld (#4)

            – abonneer je op biobuur

            – werk mee aan een samentuin (Citamine, Velt)

             – ‘Waar vind ik lokaal gekweekte seizoensgroenten?

3 Isoleer je huis (#31)

4 Ga voor fossielvrij:

            – Verwarm je warm water via een zonneboiler

            – verwarm met een geothermische warmtepomp (enkel mogelijk bij    goed geïsoleerde woningen) (#42)

5 Beperk je CO2-uitstoot door mobiliteit

            – Ga zoveel mogelijk te voet en neem de fiets (goed voor de

              gezondheid, leuker en socialer) (#54, #59)

            – Woon op een locatie met goede mobiscore, dichter bij je werk

            – Gebruik het openbaar vervoer

            – gebruik een elektrische deelwagen (#26)

                         – Partago, battmobiel, Cambio

                         – Indien je zelf een elektrische wagen koopt,

                           koop er een op jouw maat. Hoe groter, hoe meer uitstoot

              – Vermijd het vliegtuig

                         – deze zomer waagden we ons op fietsvakantie naar Oostende.

                           Zelfs de zoontjes van 4 en 6 droomden luidop van een volgende

                           fietsvakantie … naar de Efteling… Een succes.

                 – Winkelhieren, koop je kerstpakjes in lokale winkels ipv bol.com

6. Plaats zonnepanelen op je dak (#10)

7 Koop groene elektriciteit lokaal opgewekt via een lokale energiecoöperatie zo stimuleer je windturbines (#2) en zonne-energie (#10)

                  – Ecopower (een coöperatie)

                  – Kies je groene stroom leverancier

8. Sluit je aan bij Klimaan en koop een klimaandeel

9. Maak gebruik van de klusbib, fietsotheek, babytheek,… in plaats van gereedschap / materiaal voor tijdelijk gebruik zelf te kopen

10. Installeer led-verlichting (#33)

11. Kies voor een duurzame bank

                   – Bankwijzer: New B, Triodos

                   – beleg in duurzame bedrijven of fondsen 

                     (check de Sustainability rating op Morningstar)

                    (bv duurzaam pensioenspaarfonds Pricos SRI van de KBC);

12 Plant bomen (#38), gebruik duurzaam hout (FSC) (#5), vermijd palmolie

13 Installeer waterbesparende kranen (#46) (begin bij die voor warm water)

14 Composteer jouw organisch afval (#60)

15 Plaats een groendak (#73)

16 Trek je aan wat je aantrekt: de kledingindustrie is een van de meest vervuilende.

17 Als je een nieuw apparaat koopt, koop het meest energiezuinige (bv. label A++)

18 Onthard je tuin / bedrijventerrein en gebruik regenwater

19 Blijf actie voeren, werk samen, engageer je niet alleen privé, maar ook via je werk

20 Geniet van je klimaatsocialer leven, het is socialer, biedt meer comfort en meer levenskwaliteit.

 

Er staan gemakkelijker en minder gemakkelijke acties bij. Je huis isoleer je niet op 1,2,3. Maar je energieleverancier veranderen of een klimaandeel aankopen gaan daarentegen vrij snel. Begin met de gemakkelijkste te realiseren voor jezelf en dan ben je vertrokken.

Voor deze lijst heb ik me onder andere geïnspireerd op Project drawdown van Paul Hawken. Een wetenschapsjournalist die zich wou focussen op de oplossing van de klimaatverstoring. Want de klimaatveranderingsboodschap boezemt angst in. Dat immobiliseert de mens. Door ons te focussen op de oplossingen, kunnen we de mensen eerder mobiliseren. De klassering geeft een indicatie in efficiëntie van de maatregelen. Ik heb ze telkens overgenomen ter informatie.

Op #3 in deze lijst staat geen voedsel verspillen. Dit is alvast mijn werkpunt voor het komende jaar. Met twee zoontjes van 4 en 6 hadden we al kippen aangeschaft om de etensresten nuttig te verwerken. Maar toegegeven, in de koelkast tref ik vaak eten aan over vervaldatum. Niet alleen de schuld van de kinderen dus. En als gemakkelijke actie schakel ik voor mijn pensioensparen bij KBC over op de Pricos SRI.

 

Op de warme winteravond van 9 december in de Oude bib, leerde ik, dat het tij proberen te keren, frustrerend kan zijn. Het gaat zo traag. Een ideaal antigif daartegen is samen komen met eensgezinde klimaatsocialestrijders. Het enthousiasme werkt aanstekelijk. Dit herken ik helemaal binnen Klimaan. We noemden het al eerder het klimaanvirus. Dus voila, een reden te meer om je als klimaanlid lokaal te engageren. Een heel gemakkelijke actie.

 

Fijne, warme, inspirerende eindejaarsdagen,

Friedl Decock

Klimaan wint de Milieuprijs in Sint-Katelijne-Waver!

Klimaan wint de Milieuprijs in Sint-Katelijne-Waver!

Door Kris De Cree

Vrijdag avond 22/11/2019 waren we met een toffe bende Klimaners van Klimaanno (Noord-Oost) aanwezig op de uitreiking van de “Katelijnse Keien” 2019.

Sint-Katelijne-Waver had ons genomineerd voor de “Milieu Kei” en deze hebben we kunnen verzilveren!

Grappig was het om te zien hoe vrijwel onmiddellijk links en rechts de nodige verkennende gesprekken werden gevoerd. Het gaat een leuke avond worden, dat was duidelijk. Dit kan ook niet anders met Klimaners: allemaal doeners met de neus in dezelfde richting, kijkend wat we kunnen verwezenlijken in plaats van aan de zijlijn toe te kijken.

Toen we uiteindelijk hoorden dat we ook gewonnen hadden, stapten we met knikkende knieën het podium op voor een evementenhal vol Katelijnaars!

Maar we mogen ook wel terecht fier zijn. We werken allemaal hard om ook in deze streek de nodige projecten in stelling te brengen rond onze kernthema’s: Gezonde Grond, Lucht, Water en Energie.

  • Zo hebben we de “LED-Op!” actie ook in de rand met succes laten doorgaan, dit was een samenaankoop rond LED-verlichting;
  • We begeleiden de gemeente bij een “Stroomversnellers” project rond het plaatsen van zonnepanelen op één van hun gebouwen gefinancierd met burgerparticipatie. Zo investeren we met z’n allen in een duurzame toekomst en plukken we er ook de vruchten van;
  • We hebben een infomoment “Groener de Baan Op” georganiseerd rond elektrische (deel)wagens met meer dan 40 deelnemers;
  • … .

We zijn verheugd dat het gemeentebestuur van Sint-Katelijne-Waver geloof hecht in onze organisatie, de manier waarop we werken en de principes waarvoor we staan.

We zijn er zeker van dat we samen een grote meerwaarde kunnen betekenen voor de burgers in Sint-Katelijne-Waver. We zullen dan ook zeker kandidaat zijn voor onze schouders te zetten op –hopelijk- toekomstige projecten rond onze kernthema’s waarbij burgerparticipatie gevraagd wordt (natuurlijk de ICA principes volgend), waarvoor we infomomenten en evenementen zullen proberen te organiseren, waar we op zoek gaan naar raakvlakken waar we elkaar kunnen versterken, en zo veel meer.

Samen kunnen we alles aan!

 

bron: https://www.sintkatelijnewaver.be/dit-zijn-de-katelijnse-keien-van-2019

 

Onze ledendag… door de ogen van Mechelen Blogt

Onze ledendag… door de ogen van Mechelen Blogt

Annick Thienpont van Mechelen Blogt kwam langs op het Klimaatalarm tijdens onze ledendag en interviewde enkele Klimaners. Het resultaat schetst een mooi beeld van enkele activiteiten van die dag, en van wat we te vieren hadden.

Klimaatalarm : het is 5 voor 12

Het was ook letterlijk 5 voor 12 toen zaterdag het klimaatlied weerklonk aan de gele opsinjoor op de Wollemarkt.

Elise Steyaert, de voorzitter van de vzw Klimaan riep het talrijk opgekomen publiek op om onder begeleiding van enkele muzikanten het klimaatlied uit volle borst mee te zingen.  Ook de weergoden leverden hun bijdrage : het stopte prompt met regenen.

We need to wake up

We need to wise up

We need tot open our eyes

And do it now now now

Wat is Klimaan ? 

Klimaan is een nieuwe burgerbeweging die zich inzet voor een duurzame en klimaatneutrale samenleving, zonder daarbij het sociale aspect uit het oog te verliezen.  Ze willen samen met de inwoners van Mechelen en de randgemeenten nadenken over en acties uitwerken rond de thema’s energie, grond, water en lucht.

Afgelopen week werd ook de oprichtingsakte van de coöperatie Klimaan bij de notaris ondertekend. 

Steven Laurijssen, voorzitter van de coöperatie : “ Via deze weg kunnen burgers actief mee investeren in projecten voor hernieuwbare energie.  Om coöperant te worden, koop je minstens 1 aandeel van 100 euro.  Elke coöperant heeft 1 stem in de algemene vergadering, en beslist zo mee over de projecten die we zullen ontwikkelen.   Door gebruik te maken van de Tax Shelter kunnen particulieren een belastingvermindering krijgen op het geïnvesteerde bedrag.  Als de projecten later rendabel worden, zal er aan de aandeelhouders een dividend uitgekeerd worden.”

Ledendag

Het klimaatalarm was slechts een onderdeel van een ledendag vol activiteiten.  ’s Morgens verzamelde de organisatie in de wijk Stuivenberg al met leden en sympathisanten op een interactieve sessie. Na het klimaatalarm en een afvalvrije picknick vertrok het gezelschap per fiets.  Het Vrijbroekpark, het logistiek centrum van de Colruytgroep, Technopolis en de toekomstige locatie van Plopsaqua, waren slechts enkele stopplaatsen op de route die Mon Schepers, één van de vrijwilligers van de vzw, uitstippelde.

  “We rijden langs een aantal mogelijke projecten waarin Klimaan zou kunnen participeren.   Daarbij is het belangrijk om ook bedrijven en verschillende overheden te sensibiliseren en mee in de projecten te betrekken. Ik vertel op de verschillende plaatsen welke projecten er mogelijk zijn.  Later toetsen we bij de klimaners naar hun mening, maken we een selectie van de projecten waarin we stappen, en bespreken we de aanpak. “

Mon Schepers : Het idee om langs de E19 in Mechelen-Zuid geluidsschermen met geïntegreerde zonnepanelen te plaatsen, komt de ruime omgeving ten goede. Niet alleen de bewoners uit de buurt, maar ook het Vrijbroekpark en de bedrijven in de buurt zullen er voordeel mee halen.  De leefkwaliteit zal aanzienlijk verbeteren, er wordt groene stroom opgewekt, en de investeerders kunnen een opbrengst krijgen. ” 

LED OP

Een eerste succesvol project van Klimaan was LED OP.  Via een groepsaankoop konden particulieren ledlampen kopen.  Er werden exact 2507 lampen aangekocht, wat een CO2-besparing van meer dan 34 ton zal opleveren.   De vereniging Natuurpunt kocht de meeste ledlampen aan, en werden daarvoor op het slotfeest van zaterdag als winnaar aangeduid.

Mechels KlimaatALARM: 5 voor 12: waarom deze actie nodig is.

Mechels KlimaatALARM: 5 voor 12: waarom deze actie nodig is.


Ik ben een mama van 35 jaar.

Al heel mijn leven is de klimaatproblematiek dringend. Is er ALARM. Ik was 14 bij de ondertekening van het Verdrag van Kyoto.

Een jaar geleden hebben we samen met enkele Mechelaars Klimaan opgericht. Een burgerbeweging die via samenwerking de transitie naar een sociaal duurzame en kimaatneutrale maatschappij wil versnellen.

Het klimaatbetoog van Nic Balthazar raakte me diep. Het 6-jarige meisje in het rood uit de videoclip ‘The Big Ask’ is nu een 18-jarige jongedame. Volgens haar is er sinds de clip is er ‘niets’ gebeurd. De wereld is nog altijd niet wakker. Zo voel ik het ook aan.

Mijn oudste zoontje is nu 6 jaar, net zoals het meisje in het rood 12 jaar geleden.

Ik bewonder de moedige jongeren die elke donderdag spijbelen voor ons klimaat.

Greta, Anuna, Kyra, … nu iconen, mogen niet binnen 20 jaar zeggen: onze actie heeft niet gebaat.

Ik wil hen bijstaan, ondersteunen. Het is niet enkel hun strijd. De klimaatontwrichting treft iedereen.

Daarom wil ik iedereen oproepen om zaterdag op 6 april om 5 voor 12 samen het ‘Sing for the Climate te zingen aan het Gele ‘Opsinjoorke’ naast de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen.

Toon de politici dat ook wij willen dat het klimaat de hoogste prioriteit verdient in het politiek beleid.

Alle Mechelse klokken zullen een half uur op voorhand luiden om ALARM te slaan en iedereen oproepen om het lied mee te zingen om 5 voor 12.

We doen dit samen met verschillende organisaties en met het Mechelse stadsbestuur. Dit probleem kunnen we enkel samen oplossen.

Ik hoop op een massale opkomst voor een krachtig signaal,

Friedl

Wat is het beste: werkende gloei- en halogeenlampen direct vervangen door led of wachten tot ze kapot gaan?

Wat is het beste: werkende gloei- en halogeenlampen direct vervangen door led of wachten tot ze kapot gaan?

We kregen deze interessante vraag van Elke van Opstal of ze het beste werkende halogeen- en gloeilampen zo snel mogelijk zou vervangen door led of niet.

Stel dat we een lamp NIET vervangen, maar wachten tot ze kapot gaan. Dat lijkt het meest logische om te doen. We betalen dan iets later de prijs van de led-lamp. Dit maakt dus bijna geen verschil, want de prijs van ledlampen zal niet veel meer dalen. We betalen wel de extra energie die de halogeenlamp verbruikt en we gooien niets weg dat nog werkt.

De extra kosten voor de energie is makkelijk te berekenen. Een halogeenlamp verbruikt ongeveer 8 keer meer en een gloeilamp ongeveer 10 keer meer dan een moderne led-lamp. Stel dat je 5 halogeenlampen van 50 W hebt die het nog een jaartje uithouden en je ongeveer 4 uur per dag laat branden, dan kost je dat 365 kWh per jaar. De ledlampen zouden maar 45 kWh per jaar verbruiken. 5 halogeenlampen verbruiken dus 320 kWh meer per jaar dan dezelfde lichtopbrengst met LED technologie.

Als je 25 cent per kWh betaalt, kost het houden van je 5 halogeenlampen je dus 80 € meer per jaar. Een extreem hoog bedrag!

Iets weggooien dat nog werkt is echter een zonde, maar omdat de productiekost veel lager is dan de energiekost is deze uitzondering toegelaten. Zelfs als je weet dat het smelten van glas toch een vrij energie-intense bezigheid is. Een halogeenlamp gaat ook veel minder lang mee. Je moet dus echt wel geld teveel hebben als je zou beslissen om een halogeenlamp nog te vervangen door een nieuwe halogeenlamp. Je kan deze lampen dus best gewoon zo snel mogelijk naar het containerpark brengen.

De eindconclusie is dus dat het vervangen van werkende halogeen- en gloeilampen ZEKER MAG! Wat zeg ik: het zou bijna verplicht moeten worden ze zo snel mogelijk te vervangen. Het is dus de grote uitzondering op de regel omdat hun (primaire) energieverbruik extreem veel hoger ligt dan de energie om de lampen te maken. 

Maar er is meer: Lampen gebruiken ook allemaal energie op hetzelfde moment, namelijk als het donker wordt. Hiervoor heb je een energiesysteem nodig dat zeer veel vermogen kan leveren op piekmomenten. Het energiedebat zou al een heel stuk eenvoudiger geweest zijn als er geen enkele halogeen- of gloeilamp meer zou worden gebruikt en de bestaande dus zo snel mogelijk zouden worden vervangen. Doen dus, zo snel mogelijk, zodat we daar ook de energietransitie kunnen aanvangen.

Ook als je halogeenlampen hebt op 12V is dezelfde berekening als hierboven te maken, behalve dan dat je ook de transformator moet vervangen. De oude transformator is immers een echte mastodont omdat hij de extreme energievraag van halogeen moet kunnen leveren. Je moet dus rekenen op een extra kost van een 10 à 20 € voor een nieuwe (veel kleinere) transformator en wat installatiewerk. Maar eens dat werk is uitgevoerd, kan je ook genieten van die enorme besparing op je energiefactuur.

Eigenlijk hadden de halogeenlampen dus ook direct verboden moeten worden door de Europese Unie zoals bij de gloeilampen. Maar dat is door wat slim lobbywerk wat uitgesteld. vanaf 1 september 2018 mogen ze gelukkig ook niet meer worden verkocht.

En als extra: Spaarlampen vervangen of niet, dat is veel moeilijker.  Spaarlampen zijn soms gevaarlijk. Ze bevatten gasvormig kwik, wat extreem ongezond is (kankers) bij breuk. Heb je dus spaarlampen met een enkele mantel (waarvan je dus de gloeibuisjes ziet) dan stel ik voor om ze direct te vervangen, zeker als ze ergens hangen waar er een grotere kans op breuk is. Heb je spaarlampen met een extra mantel rond de gloeibuisjes, dan heb je geen risico, dan zou ik ze zo laten en wachten tot ze uitgaan.
TL vervangen door LED : TL is extreem zuinig, het verbruik is maar 2 tot 3 keer meer dan led. TL zou ik dus in bijna alle gevallen laten hangen, omdat je voor een TL naar LED armatuur inderdaad ook de starter in vele gevallen moet aanpassen. Dat zijn vrij hoge kosten als dit maar maximum 1/3 energiewinst oplevert

Waarom kiezen voor LED verlichting?

Waarom kiezen voor LED verlichting?

Waarom kiezen voor LED verlichting?

We maken het graag gezellig en verlichten onze woning en werkplekken dan weer intensiever. Maar de electriciteitrekening en het verbruik van klassieke verlichting kan flink tegenvallen. LED verlichting mag dan wel iets duurder zijn, ze gaat vooral flink langer mee. Vergeleken met gloei- en halogeenlampen besparen ledlampen snel 80 tot 90% energie. We zijn nog maar net gewend aan de spaarlamp, nu zijn het de LED lampen die aan een opmars bezig zijn, want ze zijn nog eens een stuk zuiniger dan spaarlampen.

LED verlichting, wat is dat juist?

LED staat voor ‘Light Emitting Diode’ (licht uitstralende diode). LED lampjes worden al sinds de jaren zestig gebruikt in elektronische toestellen, Bijvoorbeeld als standby lampje van de televisie. LED lampen gebruiken heel weinig energie, Ze worden nauwelijks warm en zijn erg klein en tegelijkertijd heel robuust. Ze werden in het begin gebruikt als bijverlichting, maar omdat ze zo energiezuinig zijn, is men ze verder gaan ontwikkelen. Ondertussen geven de kleine wondertjes voldoende licht om te kunnen dienen als volwaardige verlichting. LED lampen zijn enorm energiezuinig en efficiënt en hebben een lange levensduur. Als ze toch aan vervanging toe zijn, is dat onderhoud geen enkel probleem.

De voordelen van LED op een rijtje…

  • LED is een stuk zuiniger dan gloei- en halogeenlampen. Een gloeilamp verbruikt tussen de 20 en 65 Watt energie terwijl LED verlichting maar 4 tot 12 Watt energie verbruikt. Op spaarlampen kan ongeveer 30% tot 50% energie bespaard worden met ledlampen. Ze zijn er tegenwoordig in alle maten en vormen, Een ledlamp is inmiddels voor zowat elk armatuur verkrijgbaar.

  • Duurzaam en veilig: 10 Ledlampen die zo’n 3 uur per dag branden, stoten 211 kg minder CO2 uit per jaar dan gloeilampen. Spaarlampen moet je op voldoende afstand plaatsen en niet gebruiken als lees,- bureau,- of bedlamp want ze kunnen behoorlijk warm worden. Ledlampen zetten stroom om in licht en niet in warmte. Hierdoor is de kans een stuk kleiner dat je je vingers verbrandt aan LED verlichting. Een ledlamp heeft dus een andere verlichtingstechniek, is er geen kwik nodig zoals bij spaarlampen Een defecte ledlamp hoeft dan ook niet bij het chemisch afval worden gedeponeerd. Spaarlampen helaas wel. In tegenstelling tot de gloeilamp (en in mindere mate de halogeen- en spaarlamp) is een ledlamp aanzienlijk steviger gebouwd.

  • Meteen licht van elke type, LED-verlichting heeft geen opwarmtijd nodig. Zodra je de ledlamp aanzet, krijg je meteen het volle lichtvermogen. LED verlichting geeft scherp wit licht, maar je kan LED verlichting krijgen in de gewenste lichtkleur of lichtintensiteit. Er zijn zelfs ledlampen die je met behulp van een afstandsbediening van kleur kunt laten veranderen. En een ledlamp is inmiddels voor elk armatuur verkrijgbaar.

  • LED brengt sfeer en is dimbaar. Waar je vroeger nog een dure LED dimmer moest aanschaffen zijn er tegenwoordig ook LED lampen verkrijgbaar met de standaard fitting. Hier zit een ‘step’ dimfunctie in verwerkt waardoor geen dimmer meer nodig is. Je kan met iedere bestaande schakelaar in huis het licht helemaal naar eigen hand zetten. Vraag om zeker te zijn altijd even aan de verkoper of de ledlamp van jouw keuze inderdaad dimbaar is. Ledlampen flikkeren niet en zijn daardoor rustiger voor de ogen.

Ook zin om wat lampen in je woning te vervangen?

Bekijk dan zeker even de samen aankoopactie LED OP!. Dit initiatief werd in samenwerking met de stad Mechelen en Klimaan opgezet en je kan nog steeds voorinschrijven.Ondertussen is de actie uitgebreid voor Willebroek, Bonheiden en Duffel. Ga zeker een kijkje nemen!