Je huis doorlichten: De Klimaankoffer!

Je huis doorlichten: De Klimaankoffer!

Klimaan legt momenteel de laatste hand aan een nieuw hulpmiddel om water en energie te besparen in huis, op school en in gebouwen: de Klimaankoffer! Met deze koffer kan je overal in je woning aan de slag om het verbruik in kaart te brengen en verbeteringen aan te brengen. Voor het samenstellen van deze koffer werkte Klimaan samen met de Koning Boudewijnstichting en CORE uit Leuven. 

In de Klimaankoffer verzamelen we een aantal sensoren waarmee je thuis aan de slag kan. Het gaat om een energiemeter, een lichtsensor, een luchtkwaliteitsmeter, een infraroodthermometer en een douchewekker. Bij elke sensor zit een korte handleiding met invulbladen om je vlot op weg te helpen bij het aflezen en interpreteren van je gebruik. De Klimaankoffer bevat naast de “quick guides” ook een uitgebreide handleiding waarin je alles kan lezen over de sensoren en hun meetwaarden, maar ook over de interpretatie en gepaste maatregelen. Daarnaast vind je in de koffer het boekje “Groen leven”, met tips & tricks om je energieverbruik te verlagen, en een handige sleutel om de radiator te ontluchten. 

Wat met de meer gespecialiseerde vragen? Klimaan maakt één gewone koffer, en één Klimaankoffer “De Luxe”. In die laatste uitvoering van de koffer zijn alle bovenstaande sensoren opgenomen maar ook een hoogwaardige warmtecamera, een Flukso verbruiksmonitor en Netatmo Slim weerstation en CO2 meter – die laatste twee te leen van de Stad Mechelen. 

Met de beelden van de warmtecamera is het mogelijk om warmteverliezen van de woning in kaart te brengen. De interpretatie van deze beelden vergt de nodige expertise en de warmtecamera wordt om die reden niet uitgeleend aan particulieren. Wél kan je de camera gebruiken onder begeleiding van Klimaan, want twee van onze Klimaanvrijwilligers volgden een speciale opleiding om met de warmtecamera te werken. 

Interesse om de Klimaankoffer zelf een keer uit te lenen? We verkennen een samenwerking met de Klusbib van Deelbaar Mechelen vzw. Houd zeker onze website in de gaten voor updates!

Neem ook eens een kijkje bij de Energiehelden van Klimaan. Daar vind je meerdere tips om je verbruik nog beter in kaart te brengen en systematisch te verminderen. 

 

 

 

Tussen ‘drasj’ en droogte

Tussen ‘drasj’ en droogte

We voelen een sluimerend, maar stijgend gevoel van bezorgdheid over droogte. Het probleem was steeds iets dat aan bod kwam bij mogelijke gevolgen van klimaatverandering, “over een paar decennia of zo”, maar het komt nu steeds dichterbij. De droogte van de voorbije maanden is iedereen opgevallen. In ons achterhoofd malen ook nog de zomers van 2018 en 2019 en het grondwaterpeil dat steeds verder zakt. 

 Vandaag geven 2/3e van de Vlaamse meetpunten een te lage grondwaterstand aan. In Antwerpen en Limburg werd vanaf mei de alarmfase oranje afgeroepen voor het brandgevaar. Dit is nog nooit zo vroeg gebeurd.

Water is, net als energie, lucht en grond een common waar wij ons met Klimaan als burgerbeweging voor willen inzetten. De leden van onze groep Water zoeken momenteel naar initiatieven om een impact te kunnen uitoefenen als burger, naast de bestaande werken die ons lokaal bestuur gepland heeft.

Wat gebeurt er al in onze regio?

De stad Mechelen heeft een risicoanalyse laten uitvoeren om vat te krijgen op hoe gevolgen van klimaatverandering zoals aanhoudende droogte of andere extreme weersomstandigheden zich in onze buurt gaan manifesteren. Ook is er een hemelwaterplan in de maak om een strategie uit te rollen zodat regenwater hergebruikt, geïnfiltreerd en gebufferd kan worden. Dit werk kost allemaal erg veel tijd, energie en vooral geld. Hoopgevend is dat stad Mechelen alvast een deel van de prijzenpot van de European Green Leaf Award 2020 zal besteden aan de ontharding van het Hoogstratenplein. 

Wat kan er nog meer gebeuren en wat kunnen wij met Klimaan doen?

A) Ontharden is ‘the way to go’

Hoe komt het dat ons grondwaterpeil moeilijk herstelt? Naast het uitblijven van regenval, is onze verharding van de oppervlakte een grote boosdoener. Door alles vol beton, asfalt, dichte klinkers,… te leggen, krijgt het hemelwater geen kans om in onze steeds droger wordende bodem te infiltreren, maar stroomt het af via riolering naar een waterzuiveringsinstallatie of naar een waterloop. Om dit fenomeen tegen te gaan is het belangrijk om zo veel mogelijk neuzen dezelfde richting in te krijgen, en samen de bodem weer vrij te maken voor infiltratie. Het hemelwaterplan van onze overheden is een werk van decennia, en in de tussentijd kunnen burgers zich hier ook organiseren om in hun buurt de straat ‘uit te breken’.

Het Vlaamse Departement Omgeving lanceerde al een 45-tal proeftuinen (campagne Vlaanderen Breekt Uit). In Mechelen nam het co-housingproject Gummarushof en de naburige scouts het initiatief om in dit kader hun terreinen te ontharden (zie de projectfiche).


Als burgerbeweging kunnen we misschien ‘Mechelen Breekt Uit’ organiseren? Hiermee breiden we uit naar verschillende wijken en buurtparken, zodat we deze ontharding in een stroomversnelling kunnen brengen, met een sappige bodem voor fleurige en frisgroene vegetatie als direct zichtbare voordelen voor de buurtbewoners.

Ook kunnen we weer een groepsaankoop organiseren voor hemelwaterinstallaties en infiltratievoorzieningen.

B) Waterbesparing: nieuwe reflexen bij ons allemaal

Momenteel denken velen pas na over waterverspilling, wanneer de droogtes tot zo’n kritiek punt zijn gekomen dat het nationaal nieuws wordt. Ik vraag me soms af of we later aan de volgende generaties gaan vertellen “Je kan het niet voor mogelijk houden, maar tot de beginjaren ’20 spoelden we nog steeds massaal onze toiletten door met drinkbaar water, vulden we er zwembaden mee en wasten we auto’s alsof er een onuitputtelijke waterbron was”.  Volgend op een reactie zoals ik had als kind op de beelden van sigarettenreclame.

Wat kan je zelf doen?

  • Als basis: Inzicht krijgen in je huishoudelijk watergebruik. Meten is weten! Noteer maandelijks je meterstand en bereken hoeveel je gezin per persoon per dag verbruikt. En zie op dit overzicht waar je kan besparen.

Een handige tool hierbij is Energie-ID, als je onze groep Mechelen Klimaatneutraal wil komen versterken? Welkom!

  • Er zijn talloze bronnen waar we geïnformeerd worden over hoeveel water welke handeling vergt. Van zichtbare liters in je eigen huishouden tot onzichtbare liters bij de productie van bijvoorbeeld koffie, kledij en vlees.
    Hier zullen we zeker nog dieper op ingaan in een volgende blog.

We geven hier alvast 4  (zichtbare) waterbesparingstips mee:

  1. Als je er nog geen hebt: plaats een spaardouchekop. Met dit eenvoudig tussenstukje bespaar je op jaarbasis 10.000 liter water. Dit is geen typefout, het halveert nl. het waterverbruik en dit levert al gauw 40 liter op per douchebeurt. Wel niet extra lang douchen dan ;). 
  1. Gebruik een emmertje! Probeer zoveel mogelijk grijs water op te vangen om te hergebruiken: koud douchewater of spoelwater van groenten zijn prima geschikt voor je (tuin)planten.

Ook zeepwater van onze veelvuldige handenwasbeurten kan je perfect opvangen in emmers om daarmee je toilet door te spoelen. Daar spaar je algauw zo’n 50 liter zuiver drinkwater per dag mee uit.

  1. Vang je regenwater op in een regenton of nog beter:

Plaats een regenwaterput of hemelwaterinstallatie om aan te sluiten op het toilet en/of wasmachine. Stad Mechelen geeft hiervoor een premie tot 550 euro! (Meer info vind je hier).

  1. Droogte in de tuin aanpakken kan je zo doen, zonder al te veel water te  gebruiken:https://www.velt.nu/nieuws/enorme-droogte-5-tips-voor-je-tuin Of kies voor meerjarige eetbare planten, de basis van de permacultuur. Door hun sterk wortelgestel hoef je die (na het eerste jaar) helemaal geen water te geven.

In de pers:
Er verschenen de laatste weken prachtige initiatieven, die erg inspirerend werken:

Voorbeelden uit Gent:

Al gauw opgevolgd door Mechelen:

Heb je zin om hier mee je schouders onder te zetten? 
Word actief lid bij Klimaan en geef als interesse ‘water’ aan.
Je wordt vervolgens uitgenodigd voor een volgende bijeenkomst van de groep Water en de rest vloeit vanzelf. 








 

 

 

 

 

Klimaan gaat aan de slag met de common Water

Klimaan gaat aan de slag met de common Water

Door GUIDO VOET

De common water was de blinde vlek in onze werking.  Tijdens het rondje bij de start van de laatste klimaandelijkse over wat ons bezig hield tijdens de coronatijd, brachten verschillende klimaners het thema water ter sprake.  We waren nog vòòr de waterloze kranen in Overijse, maar het extreme droge voorjaar maakte dat het thema ondanks corona al op de agenda stond.

We gingen online in kleine werkgroepjes nadenken over o.a. Klimaan als energiegemeenschap, onze samenwerking met de scholen, ons Mechcico project,…  Een werkgroepje water was snel toegevoegd en onze eerste brainstorm over de nog braakliggende common was een feit.  Enkele invalshoeken: in de wijk Heihoek wordt nagedacht om bij de wegenwerken een collectieve regenwaterput te installeren waar de omwonenden met een waterpomp uit zouden kunnen putten om te poetsen, voor de planten in hun tuin.  De werkgroep Grond was bij het aanleggen van een buurttuintje tot de vaststelling gekomen dat ze niet altijd gebruik kunnen maken van bestaande regenputten. Het Mechels Broek, historisch een zeer nat gebied, doet al jaren zijn reputatie geen eer meer aan.
Minister Demir had net beslist om een deel van de Groene Delle op te offeren voor industriegebied. Ik merkt tijdens een fietstocht door Nederland dat net over onze grens op pleintjes wandelaars, fietsers zich kunnen bevoorraden aan waterkraantjes, terwijl bij heel wat mensen het idee leeft dat drinkwater uit een plastiek fles moet komen. 

Kortom: tijd om ook de common Water aan te pakken, om te gaan praten met de schepen van openbare werken,  met lokale mensen die mee het beleid van de watermaatschappijen uittekenen.  Om te sensibiliseren rond duurzaam gebruik van water: met een gemiddeld direct waterverbruik van 100 liter per dag per gezin is er best heel wat marge, daarenboven is er ons indirect verbruik via de landbouw, de veeteelt, voor de productie van textiel. 
Ontharding, infiltratie en opvang van regenwater zijn woorden die nu dikwijls klinken in onze werkgroep, en heel binnenkort lees je een vervolg over de evolutie van deze thema’s binnen onze burgerbeweging.
Heb je zin om mee te werken? Word actief lid en geef aan dat je het thema ‘water’ wil volgen. 
 



Een klimaatsocialere wereld, wat kan je als burger doen?

Een klimaatsocialere wereld, wat kan je als burger doen?

Een nieuw jaar, een nieuw begin. Tijd om even stil te staan bij het vorige jaar en plannen te maken voor het nieuwe jaar.

Hoe kan je als burger je steentje bijdragen aan een klimaatsocialer Mechelen?

Wil je iets doen, maar weet je niet waar te beginnen?

Om je daadwerkelijk op weg te helpen, geef ik hier een lijst met acties die je kan nemen. Ik heb een poging gedaan tot ‘hiërarchische volgorde’ (al is dat voor discussie vatbaar, het is een eerste aanzet):

1 Verspil geen voedsel (#3)

2 Eet plantenrijk en lokaal geteeld (#4)

            – abonneer je op biobuur

            – werk mee aan een samentuin (Citamine, Velt)

             – ‘Waar vind ik lokaal gekweekte seizoensgroenten?

3 Isoleer je huis (#31)

4 Ga voor fossielvrij:

            – Verwarm je warm water via een zonneboiler

            – verwarm met een geothermische warmtepomp (enkel mogelijk bij    goed geïsoleerde woningen) (#42)

5 Beperk je CO2-uitstoot door mobiliteit

            – Ga zoveel mogelijk te voet en neem de fiets (goed voor de

              gezondheid, leuker en socialer) (#54, #59)

            – Woon op een locatie met goede mobiscore, dichter bij je werk

            – Gebruik het openbaar vervoer

            – gebruik een elektrische deelwagen (#26)

                         – Partago, battmobiel, Cambio

                         – Indien je zelf een elektrische wagen koopt,

                           koop er een op jouw maat. Hoe groter, hoe meer uitstoot

              – Vermijd het vliegtuig

                         – deze zomer waagden we ons op fietsvakantie naar Oostende.

                           Zelfs de zoontjes van 4 en 6 droomden luidop van een volgende

                           fietsvakantie … naar de Efteling… Een succes.

                 – Winkelhieren, koop je kerstpakjes in lokale winkels ipv bol.com

6. Plaats zonnepanelen op je dak (#10)

7 Koop groene elektriciteit lokaal opgewekt via een lokale energiecoöperatie zo stimuleer je windturbines (#2) en zonne-energie (#10)

                  – Ecopower (een coöperatie)

                  – Kies je groene stroom leverancier

8. Sluit je aan bij Klimaan en koop een klimaandeel

9. Maak gebruik van de klusbib, fietsotheek, babytheek,… in plaats van gereedschap / materiaal voor tijdelijk gebruik zelf te kopen

10. Installeer led-verlichting (#33)

11. Kies voor een duurzame bank

                   – Bankwijzer: New B, Triodos

                   – beleg in duurzame bedrijven of fondsen 

                     (check de Sustainability rating op Morningstar)

                    (bv duurzaam pensioenspaarfonds Pricos SRI van de KBC);

12 Plant bomen (#38), gebruik duurzaam hout (FSC) (#5), vermijd palmolie

13 Installeer waterbesparende kranen (#46) (begin bij die voor warm water)

14 Composteer jouw organisch afval (#60)

15 Plaats een groendak (#73)

16 Trek je aan wat je aantrekt: de kledingindustrie is een van de meest vervuilende.

17 Als je een nieuw apparaat koopt, koop het meest energiezuinige (bv. label A++)

18 Onthard je tuin / bedrijventerrein en gebruik regenwater

19 Blijf actie voeren, werk samen, engageer je niet alleen privé, maar ook via je werk

20 Geniet van je klimaatsocialer leven, het is socialer, biedt meer comfort en meer levenskwaliteit.

 

Er staan gemakkelijker en minder gemakkelijke acties bij. Je huis isoleer je niet op 1,2,3. Maar je energieleverancier veranderen of een klimaandeel aankopen gaan daarentegen vrij snel. Begin met de gemakkelijkste te realiseren voor jezelf en dan ben je vertrokken.

Voor deze lijst heb ik me onder andere geïnspireerd op Project drawdown van Paul Hawken. Een wetenschapsjournalist die zich wou focussen op de oplossing van de klimaatverstoring. Want de klimaatveranderingsboodschap boezemt angst in. Dat immobiliseert de mens. Door ons te focussen op de oplossingen, kunnen we de mensen eerder mobiliseren. De klassering geeft een indicatie in efficiëntie van de maatregelen. Ik heb ze telkens overgenomen ter informatie.

Op #3 in deze lijst staat geen voedsel verspillen. Dit is alvast mijn werkpunt voor het komende jaar. Met twee zoontjes van 4 en 6 hadden we al kippen aangeschaft om de etensresten nuttig te verwerken. Maar toegegeven, in de koelkast tref ik vaak eten aan over vervaldatum. Niet alleen de schuld van de kinderen dus. En als gemakkelijke actie schakel ik voor mijn pensioensparen bij KBC over op de Pricos SRI.

 

Op de warme winteravond van 9 december in de Oude bib, leerde ik, dat het tij proberen te keren, frustrerend kan zijn. Het gaat zo traag. Een ideaal antigif daartegen is samen komen met eensgezinde klimaatsocialestrijders. Het enthousiasme werkt aanstekelijk. Dit herken ik helemaal binnen Klimaan. We noemden het al eerder het klimaanvirus. Dus voila, een reden te meer om je als klimaanlid lokaal te engageren. Een heel gemakkelijke actie.

 

Fijne, warme, inspirerende eindejaarsdagen,

Friedl Decock

Zo kan het dus ook…

Zo kan het dus ook…

…en 1001 andere goede voorbeelden om je ecologische voetafdruk én je afvalberg te verkleinen krijg je te zien op het Zero Afval Salon.

Op zaterdag 16 november van 10 tot 18u kan je in het Brusselse Thurn&Taxis je hart ophalen met allerlei creatieve, laagdrempelige en formidabele oplossingen die al succesvol worden toegepast door verschillende bedrijven en organisaties. Je kan er o.a. workshops volgen om zelf dingen te leren repareren, er worden tal van ideëen aangereikt om zelf je ecologische voetafdruk te verkleinen en de strijd tegen onnodig afval aan te gaan. 

Alle praktische informatie vind je op de website: https://zeroafvalsalon.brussels/

De toegang is gratis 🙂

Stem bus!

Stem bus!

Iedereen zit met het gevoel dat er wat moet veranderen: het water is bijna op, de elektriciteit is bijna op en onze wegen zit vol. Als antwoord op het klimaatprotest kwamen politieke partijen met verschillende oplossingen en met beloftes.

De vraag is wie na 26 Mei de politieke moed zal hebben om de maatregelen te nemen die nodig zijn. Welke partijen kunnen de juiste argumenten voorleggen om een diverse samenleving mee te krijgen in een duurzaam beleid?

Daarom maakten enkele Klimaners uit de Rupelstreek, samen met sympathisanten van Denktank Rupelstreek, deze mooie affiches om ons te wijzen op de kracht van onze stem bij de komende verkiezingen. De affiches zijn printbaar op A4 formaat. De kleinere afbeeldingen kan je ook gebruiken als (Facebook) profiel foto. Grotere formaten zijn verkrijgbaar op aanvraag.

Stem jij op 26 Mei met het hart of met de portefeuille?

Je kan hieronder je eigen poster afdrukken.

  1. Klik op de download-knop
  2. Klik met rechtertoets op de geopende tekening kies “printen”. Als je die optie niet hebt, klik dan op “downloaden” of “bewaren” en open de download in je tekenprogramma en klik op printen.
  3. Hang de affiche voor je raam

Indien je dat wenst kan je ook hieronder de afzonderlijke tekeningen downloaden door op de tekening rechts te klikken en download te kiezen.