Papier hier, papier hier… dankoewel!

Papier hier, papier hier… dankoewel!

Tekst door Mieke Segers.

Het zit als een deuntje in mijn hoofd als ik door de straten van Mechelen wandel. U kent hem wel, de bekende Holle Bolle Gijs die smult en smakt van heerlijk afval. Een gezellig ventje met ronde blozende kaken en een hele grote mond, waar veel afval in kan. Je wordt bedankt als je iets in zijn mond stopt. Dankoewel. Deze lieve jongen staat in de Efteling. Na zijn goedkeuring, beginnen alle kinderen ijverig afval bij elkaar te zoeken. Met als gevolg… een schoon park! Slim bekeken. Dankoewel!

Maar in de straten buiten dat pretpark verdwijnt het afval niet in een met papier-maché vermomde positief motiverende vuilbak. Geen schattig ventje, nog minder dankjewel.

Het eindigt op de straat, op de grond, tussen struiken, in de bossen, tussen bloemperkjes, op het voetpad, in het gras, in de vijver, in het park…en in de kolken. Kolken? Ik hoor je denken, wat is dat? Ik kende het ook niet. Een mooi woord voor afvoerkanaal, goot, rioolputteke… 😉

Via straatkolken wordt het regenwater door afvoerkanalen terug naar de rivieren geleid. Een regenweerafvoerleiding transporteert het propere regenwater, afzonderlijk van het afvalwater, naar een gracht, beek, vijver of rivier. Ook een afvalwaterriolering die nog regenwater mee opvangt van de straatkolken (de oude gemengde rioleringen) storten bij langdurig of fel regenweer over in een waterloop. 

Je moet geen rocket scientist zijn om te begrijpen dat het afval op straat vrij gemakkelijk in de riolering terechtkomt. En van daar in de rivier en dus in de zee en dus in de oceaan.

Ah ja! Ons afval dat we bewust of onbewust op de grond gooien. Afval! Vuilnis! Zwerfvuil! Rotzooi! Als het beestje maar een naam heeft. Papier, aluminiumfolie, kartonnen bekers, plastic deksels, plastic zakken, tonnen mondmaskers, aanstekers, sigaretten… noem maar op!

Papier hier papier hier. Dankoewel. Deze keer geen beeld in mijn hoofd van Holle Bolle Gijs in papier maché, maar beelden van watervogels met plastic dopjes in hun buik, plastic zakken verstrengeld aan de vinnen van een dolfijn, schildpadden die niet meer kunnen ademen door een mondmasker rond hun bek…

Die beelden zijn minder fraai, minder gezellig en al helemaal niet schattig. 

Vandaar ons idee om alle kolken in Mechelen te voorzien van kleurige sjablonen, waarvan er ééntje te zien is op de omslagfoto. Afval hoort niet op straat en al zeker niet in de rioolputjes oftewel kolken, en met deze actie willen we dat nog eens extra in de verf zetten! 

Papier hier papier hier. Nee dankoewel! 

Belgisch bedrijf Moonlight Express zet reizen op zijn kop

Belgisch bedrijf Moonlight Express zet reizen op zijn kop

Als er de afgelopen jaren iets duidelijk geworden is, dan is het wel dat de manier waarop we reizen een onverantwoorde impact heeft op de wereld. Met hun nachttrein tussen Brussel, Luik en Berlijn willen Louis Lammertyn en Louis De Jaeger de magie terugbrengen in verantwoord en aangenaam reizen.

Louis Lammertyn en Louis De Jaeger zijn twee jonge Belgische ondernemers die graag reizen. De laatste jaren begon het aan hen te knagen dat hun manier van reizen niet in overeenstemming was met hun ecologisch engagement. Beiden zijn consultants in het duurzamer maken van de maatschappij. Louis De Jaeger op vlak van landbouw en Louis
Lammertyn met betrekking tot transport en hernieuwbare energie.

“Ik heb enkele jaren herstructureringsprojecten gedaan in de luchtvaartindustrie”, zegt Louis Lammertyn, “ik heb vooral gezien aan welk tempo we de aarde aan het vernielen zijn door onze manier van reizen”. Tegelijkertijd snappen de twee initiatiefnemers dat mensen graag willen uitbreken en dit ook zullen blijven doen, zeker na corona. “De trein biedt een geweldig alternatief voor mensen die met een gerust geweten willen reizen”, zegt De Jaeger, “en het mag vooral niet saai zijn. In plaats van puur te concurreren op snelheid of prijs voor transport van A naar B, zetten we in op betaalbare en kwaliteitsvolle reistijd.”.

Daarom hebben ze Moonlight Express een jaar geleden opgericht. Ze willen magische reiservaringen creëren met de nachttrein. “Wij zien een nachttrein eigenlijk als teletijdmachine”, zegt De Jaeger. Een stressvrije reis begint vanaf het moment dat de reiziger opstapt. Hij of zij krijgt een aperitiefje, kan iets lekkers lokaal en gezond eten en krijgt de kans om leuke mensen te ontmoeten in eigen coupé of de barwagon. Je kan veilig en comfortabel slapen in een echt bed en je komt uitgerust aan.

“Een project van deze omvang vraagt best wel wat voorbereiding, maar we zijn blij dat we dit bedrijf na meer dan een jaar gesprekken voeren met verschillende Duitse en Belgische partners verder op de rails kunnen zetten”, zegt Louis Lammertyn.

Voorlopig start Moonlight Express met hun eerste lijn vanaf april 2022 tussen Brussel en Berlijn, via Luik. Op die manier verbinden ze twee Europese culturele polen die historisch veel gemeen hebben met elkaar. Tickets voor een bed in een gedeelde coupé starten vanaf 49 euro per persoon. Er zijn ook  plannen om België te verbinden met het zuiden van Frankrijk en Barcelona. Zo kan Brussel verder uitgebreid worden als internationale treinhub met verschillende aanbieders. De eerste reis wordt alvast een uniek première-evenement met optredens.

Wil je meer weten over deze ondernemers en hun project, contacteer Louis De Jaeger op
0474 38 29 38 of bekijk www.moonlightexpress.eu

Je huis doorlichten: De Klimaankoffer!

Je huis doorlichten: De Klimaankoffer!

Klimaan legt momenteel de laatste hand aan een nieuw hulpmiddel om water en energie te besparen in huis, op school en in gebouwen: de Klimaankoffer! Met deze koffer kan je overal in je woning aan de slag om het verbruik in kaart te brengen en verbeteringen aan te brengen. Voor het samenstellen van deze koffer werkte Klimaan samen met de Koning Boudewijnstichting en CORE uit Leuven. 

In de Klimaankoffer verzamelen we een aantal sensoren waarmee je thuis aan de slag kan. Het gaat om een energiemeter, een lichtsensor, een luchtkwaliteitsmeter, een infraroodthermometer en een douchewekker. Bij elke sensor zit een korte handleiding met invulbladen om je vlot op weg te helpen bij het aflezen en interpreteren van je gebruik. De Klimaankoffer bevat naast de “quick guides” ook een uitgebreide handleiding waarin je alles kan lezen over de sensoren en hun meetwaarden, maar ook over de interpretatie en gepaste maatregelen. Daarnaast vind je in de koffer het boekje “Groen leven”, met tips & tricks om je energieverbruik te verlagen, en een handige sleutel om de radiator te ontluchten. 

Wat met de meer gespecialiseerde vragen? Klimaan maakt één gewone koffer, en één Klimaankoffer “De Luxe”. In die laatste uitvoering van de koffer zijn alle bovenstaande sensoren opgenomen maar ook een hoogwaardige warmtecamera, een Flukso verbruiksmonitor en Netatmo Slim weerstation en CO2 meter – die laatste twee te leen van de Stad Mechelen. 

Met de beelden van de warmtecamera is het mogelijk om warmteverliezen van de woning in kaart te brengen. De interpretatie van deze beelden vergt de nodige expertise en de warmtecamera wordt om die reden niet uitgeleend aan particulieren. Wél kan je de camera gebruiken onder begeleiding van Klimaan, want twee van onze Klimaanvrijwilligers volgden een speciale opleiding om met de warmtecamera te werken. 

Interesse om de Klimaankoffer zelf een keer uit te lenen? We verkennen een samenwerking met de Klusbib van Deelbaar Mechelen vzw. Houd zeker onze website in de gaten voor updates!

Neem ook eens een kijkje bij de Energiehelden van Klimaan. Daar vind je meerdere tips om je verbruik nog beter in kaart te brengen en systematisch te verminderen. 

 

 

 

WARMTEPOMPEN OF VERZUIPEN?

WARMTEPOMPEN OF VERZUIPEN?

Verslag van de Warme Winteravond over groene warmte

Om een CO₂-neutrale samenleving te bereiken in 2050 is er een totale omschakeling vereist van onze energievoorziening. Deze noodzakelijke energietransitie moet het gebruik van fossiele brandstoffen aan banden leggen en duurzame energiebronnen zoals wind, zon, water en aarde benutten. Deze bronnen voorzien in elektriciteit maar ook in warmte. De warmtevraag is met voorsprong de grootste in Vlaanderen. Maar liefst 85% van het gemiddelde huishoudelijk energieverbruik gaat naar de verwarming van de woning en verwarmen van water. Momenteel verwarmt 90% zijn woning met aardgas of stookolie. Slechts 5,5% van de verbruikte energie voor verwarming is afkomstig van duurzame bronnen (hoofdzakelijk biomassa). De transitie naar duurzaam verwarmen is dus – zacht uitgedrukt – een uitdaging. 

Duurzaam verwarmen was daarom een relevante themakeuze voor de Warme Winteravond. Kan een woning verwarmd worden zonder aardgas? Welke toepassingen worden hiervoor gebruikt? En welke goede voorbeelden bestaan er al in Vlaanderen? De vraag is niet meer óf er geen aardgas meer moet gebruikt worden, maar eerder hoe de transitie zo snel en praktisch mogelijk kan verlopen. Nederland toont nationale ambitie met het programma aardgasvrije wijken. In Vlaanderen klinken die ambities (nog) niet erg luid. Dit neemt niet weg dat steden en gemeenten aan de slag gaan met duurzame verwarming. In Mechelen wordt de warmtevraag en -aanbod in kaart gebracht. Op die manier kan vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd in concrete projecten. Een lopende studie gaat bijvoorbeeld op zoek naar de beste warmteoplossing voor de Mechelse Vesten

Sprekers Sebastian Baes en Jan Denayer zijn volop bezig met het vraagstuk rond duurzaam verwarmen via aquathermie. Dit is de verzamelterm voor het onttrekken, opslaan en distribueren van warmte uit water. Ze onderzochten in hun thesis het warmtepotentieel in rivieren. De Dijle blijkt alvast een prima warmtebron om de gebouwen in Mechelen te verwarmen. In dit geval wordt gebruik gemaakt van oppervlaktewater. Andere mogelijke bronnen voor aquathermie zijn rioolwater en drinkwater. Mechelaars Johan en Anita zetten deze theorie om in de praktijk. Toen hun gasketel aan vervanging toe was, zocht het koppel een duurzaam alternatief. Het resultaat is een warmtepomp die de woning verwarmt met Dijlewater. Een warmtepomp haalt warmte uit water, grond of lucht en werkt op elektriciteit. Bij Johan en Anita wordt elektriciteit opgewekt met zonnepanelen op hun dak. Op deze manier slagen ze erin hun woning fossielvrij te verwarmen. Klik hier om het hele verhaal van Johan en Anita te lezen.


Bron: Website Vlaamse Scriptieprijs

Ieder z’n eigen warmtepomp en zonnepanelen dan maar? Dat is niet de meest efficiënte oplossing volgens de spreker Hartwin Leen (Kelvin Solutions). Hartwin is expert op het vlak van duurzame verwarming en betrokken bij het project Warmte Verzilverd. Dit is een warmtenet in Mortsel en Edegem. Een warmtenet wordt ook wel eens stadsverwarming genoemd. Het verdeelt warmte aan verschillende afnemers in een straat, wijk of stad. Of een warmtenet duurzaam is, hangt af van de warmtebron. Het project in Mortsel en Edegem brengt industriële restwarmte van de Agfa-Gevaertfabriek naar een nieuwe wijk en bedrijven enkele honderden meters verderop. 

©-Regine-Mahaux-WarmteVerzilverd.

Een warmtenet is echter een grootschalig infrastructuurproject waarbij verschillende partners betrokken zijn. Ook de financiële input moet er zijn, voor het project van Warmte Verzilverd was er  zo’n 5,5 miljoen euro nodig. Met behulp van energiecoöperaties ZuidtrAnt-W en Ecopower konden burgers mee investeren in het project. Dit maakte het warmtenet coöperatief, legt spreker Sophie Loots van ZuidtrAnt-W uit. Ondanks de financiële en administratieve struikelblokken, is het net op dit moment een maand operationeel.

Deze Warme Winteravond inspireerde de deelnemers met verschillende warmteoplossingen. Van individuele mogelijkheden als een warmtepomp tot collectieve projecten als een coöperatief warmtenet. Ook de bron kan verschillen: van warmte uit water, grond en lucht, tot restwarmte uit de industrie. Het zal een combinatie van dit alles vergen om elke woning warm te houden in de toekomst. Wij zien een warmtenet dat het centrum van Mechelen verwarmt met water uit de Dijle alvast zitten. 

Wil je graag meer weten? Alle presentaties en de opnames van de warme winteravond zijn te herbekijken op de website van Mechelen Klimaatneutraal.  

Lees verder over dit thema: De Vlaamse Scriptieprijs, Mechelen Klimaatneutraal, Warmte Verzilverd.

De Warme Winteravond is een samenwerking met Mechelen Klimaatneutraal, Natuurpunt en Het Prediheren – Bibliotheek Mechelen.

Slim stoken voor zuivere lucht

Slim stoken voor zuivere lucht

2020 zullen we ons allemaal nog lang heugen met Corona dat ons leven helemaal overhoop gooide. Toch deden we allemaal zo goed mogelijk verder. Binnen Klimaan zijn we blij dat er tijdens het voorbije jaar toch ook weer heel wat aandacht was voor klimaat- en milieuaspecten. Gezonde lucht is hierbij zeer belangrijk, niet alleen omdat slechte lucht Covid-19 nog erger maakt maar omdat het gewoon op zich belangrijk is voor ieders gezondheid. 

Vandaar dat een van de thema’s waar we ons binnen Klimaan voor inzetten het “verantwoord stoken van hout” is. De negatieve impact van houtverbranding is immers groot: bijna 50% van onze fijnstofuitstoot (PM2.5) wordt erdoor veroorzaakt. Dit cijfer is nog frappanter als je weet dat slechts 2% van de gezinnen hout stookt als hoofdverwarming en 19% van de huishoudens dit doet als bij- of sfeerverwarming. Door aandacht te besteden aan dit thema kan de luchtkwaliteit er dus enorm op vooruit gaan. Temeer omdat maar 20% van de Mechelaars een inspanning moet doen waar 100% van de Mechelaars – en zeker de 20% met ademhalingsproblemen – van kan genieten.  

Een eerste actie die we voor dit thema ontwikkeld hebben, is het ontwerpen van een folder die het bewustzijn moet verhogen en die we dankzij een Mechelen KlimaatNeutraal-subsidie momenteel druk verspreiden in Mechelen. Download de flyer hier.

 

Hoe ‘slim’ stoken?

Verbrand, conform de wet, enkel onbehandeld en droog hout. Als je geverfde, geverniste of samengestelde houtproducten zoals triplex verbrandt, komen er (zeer) schadelijke stoffen vrij. Ook papier en drukwerk zoals reclamefolders of krantenpapier zijn geen gezonde brandstoffen.

Maak het vuur correct aan. Gebruik aanmaakhoutjes of natuurlijke aanmaakblokjes en leg ze bovenaan. Zo komt er minder rook vrij. Zet de luchttoevoer volledig open. Zodra het vuur goed brandt, verminder je de luchttoevoer, maar zet je deze niet helemaal toe. Als vuur te weinig zuurstof krijgt, is de verbranding slecht en is de rook schadelijker.

Gebruik je kachel correct. De ene kachel is de andere niet. Volg de handleiding van de fabrikant en onderhoud je kachel regelmatig. Let tijdens het branden op de rook en de vlammen. Laat de kachel nooit branden als je niet in de buurt bent.

Zorg voor een voldoende hoge, schone schoorsteen die goed trekt. Vuur heeft zuurstof nodig. Een schoorsteen zuigt lucht uit je woning aan en verwijdert de verbrandingsgassen. Dit werkt enkel goed als je schoorsteen boven de nok van je dak en de aan-palende gebouwen uitsteekt. Zorg er ook voor dat de schoorsteen ruim genoeg is voor je haard, anders gaat de lucht er niet vlot genoeg door en is het risico op een schoorsteenbrand groter. Laat ook regelmatig de roetaanslag verwijderen door een vakman.

Stook niet bij ongunstig weer. Stook niet wanneer de weersomstandigen te wensen overlaten en er bijvoorbeeld te veel fijn stof of smog in de lucht is. Samengevat stook je best niet

  • bij windstil weer
  • bij mist
  • bij CO-waarschuwing
  • bij fijnstofwaarschuwing

 Hou rekening met je buren

Meer informatie vind je ook op:

 

Met de steun van Mechelen Klimaatneutraal

We moeten het hebben over… Palmolie

We moeten het hebben over… Palmolie

Door Guido Voet

Palmolie, het zit in 50% van de consumentenproducten: in shampoos, in talrijke voedingsproducten en zelfs in brandstoffen.  Dat het een bijzonder goedkoop product is, zal daar ongetwijfeld niet vreemd aan zijn. Maar de schaduwzijde is dat de plantages heel wat oppervlakte innemen in het evenaarsgebied waar regenwouden, de groene longen van onze planeet, onder druk staan en in een recordtempo verdwijnen. Met als gevolg een enorm verlies aan biodiversiteit. De plantages worden vaak aangelegd door grote bedrijven met de steun van corrupte regeringen. Plaatselijke boeren verliezen hierbij hun landbouwgrond. Terwijl die plaatselijke landbouwers vaak vertrouwd zijn met het telen van duurzame kleinschalige palmolie, variëteiten die hun plaats hebben in de lokale flora.

Er bestaat dus ook duurzame palmolie.

We kunnen als consument dus ook hier het verschil maken. Zo heeft Oxfam Wereldwinkels sinds dit jaar een palmolie vrije chocopasta in het gamma, naast de chocopasta met noten en fondant pasta’s waarin minder palmolie zit dan gebruikelijk. Het Europees Parlement heeft recent een resolutie aangenomen die de commissie oproept om regelgeving te maken over import van producten waarbij ontbossing aan de basis ligt. Er is dus hoop!

Winkelen in de Wereldwinkel is in deze corona tijden meer dan ooit een meerwaarde en de impact op economieën in het zuiden is zo mogelijk nog groter. Ook kan je nog steeds terecht op de webshop.

Meer achtergrondinformatie over palmolie vind je hier: https://www.oxfamwereldwinkels.be/nieuws/wat-is-er-aan-de-hand-met-palmolie/?fbclid=IwAR0jacMHF6H9Azykl03hulZ_7_pQ3QO32eFBKDrI-FFUV1V6KuDUPD1z-wE