Tussen ‘drasj’ en droogte

Tussen ‘drasj’ en droogte

We voelen een sluimerend, maar stijgend gevoel van bezorgdheid over droogte. Het probleem was steeds iets dat aan bod kwam bij mogelijke gevolgen van klimaatverandering, “over een paar decennia of zo”, maar het komt nu steeds dichterbij. De droogte van de voorbije maanden is iedereen opgevallen. In ons achterhoofd malen ook nog de zomers van 2018 en 2019 en het grondwaterpeil dat steeds verder zakt. 

 Vandaag geven 2/3e van de Vlaamse meetpunten een te lage grondwaterstand aan. In Antwerpen en Limburg werd vanaf mei de alarmfase oranje afgeroepen voor het brandgevaar. Dit is nog nooit zo vroeg gebeurd.

Water is, net als energie, lucht en grond een common waar wij ons met Klimaan als burgerbeweging voor willen inzetten. De leden van onze groep Water zoeken momenteel naar initiatieven om een impact te kunnen uitoefenen als burger, naast de bestaande werken die ons lokaal bestuur gepland heeft.

Wat gebeurt er al in onze regio?

De stad Mechelen heeft een risicoanalyse laten uitvoeren om vat te krijgen op hoe gevolgen van klimaatverandering zoals aanhoudende droogte of andere extreme weersomstandigheden zich in onze buurt gaan manifesteren. Ook is er een hemelwaterplan in de maak om een strategie uit te rollen zodat regenwater hergebruikt, geïnfiltreerd en gebufferd kan worden. Dit werk kost allemaal erg veel tijd, energie en vooral geld. Hoopgevend is dat stad Mechelen alvast een deel van de prijzenpot van de European Green Leaf Award 2020 zal besteden aan de ontharding van het Hoogstratenplein. 

Wat kan er nog meer gebeuren en wat kunnen wij met Klimaan doen?

A) Ontharden is ‘the way to go’

Hoe komt het dat ons grondwaterpeil moeilijk herstelt? Naast het uitblijven van regenval, is onze verharding van de oppervlakte een grote boosdoener. Door alles vol beton, asfalt, dichte klinkers,… te leggen, krijgt het hemelwater geen kans om in onze steeds droger wordende bodem te infiltreren, maar stroomt het af via riolering naar een waterzuiveringsinstallatie of naar een waterloop. Om dit fenomeen tegen te gaan is het belangrijk om zo veel mogelijk neuzen dezelfde richting in te krijgen, en samen de bodem weer vrij te maken voor infiltratie. Het hemelwaterplan van onze overheden is een werk van decennia, en in de tussentijd kunnen burgers zich hier ook organiseren om in hun buurt de straat ‘uit te breken’.

Het Vlaamse Departement Omgeving lanceerde al een 45-tal proeftuinen (campagne Vlaanderen Breekt Uit). In Mechelen nam het co-housingproject Gummarushof en de naburige scouts het initiatief om in dit kader hun terreinen te ontharden (zie de projectfiche).


Als burgerbeweging kunnen we misschien ‘Mechelen Breekt Uit’ organiseren? Hiermee breiden we uit naar verschillende wijken en buurtparken, zodat we deze ontharding in een stroomversnelling kunnen brengen, met een sappige bodem voor fleurige en frisgroene vegetatie als direct zichtbare voordelen voor de buurtbewoners.

Ook kunnen we weer een groepsaankoop organiseren voor hemelwaterinstallaties en infiltratievoorzieningen.

B) Waterbesparing: nieuwe reflexen bij ons allemaal

Momenteel denken velen pas na over waterverspilling, wanneer de droogtes tot zo’n kritiek punt zijn gekomen dat het nationaal nieuws wordt. Ik vraag me soms af of we later aan de volgende generaties gaan vertellen “Je kan het niet voor mogelijk houden, maar tot de beginjaren ’20 spoelden we nog steeds massaal onze toiletten door met drinkbaar water, vulden we er zwembaden mee en wasten we auto’s alsof er een onuitputtelijke waterbron was”.  Volgend op een reactie zoals ik had als kind op de beelden van sigarettenreclame.

Wat kan je zelf doen?

  • Als basis: Inzicht krijgen in je huishoudelijk watergebruik. Meten is weten! Noteer maandelijks je meterstand en bereken hoeveel je gezin per persoon per dag verbruikt. En zie op dit overzicht waar je kan besparen.

Een handige tool hierbij is Energie-ID, als je onze groep Mechelen Klimaatneutraal wil komen versterken? Welkom!

  • Er zijn talloze bronnen waar we geïnformeerd worden over hoeveel water welke handeling vergt. Van zichtbare liters in je eigen huishouden tot onzichtbare liters bij de productie van bijvoorbeeld koffie, kledij en vlees.
    Hier zullen we zeker nog dieper op ingaan in een volgende blog.

We geven hier alvast 4  (zichtbare) waterbesparingstips mee:

  1. Als je er nog geen hebt: plaats een spaardouchekop. Met dit eenvoudig tussenstukje bespaar je op jaarbasis 10.000 liter water. Dit is geen typefout, het halveert nl. het waterverbruik en dit levert al gauw 40 liter op per douchebeurt. Wel niet extra lang douchen dan ;). 
  1. Gebruik een emmertje! Probeer zoveel mogelijk grijs water op te vangen om te hergebruiken: koud douchewater of spoelwater van groenten zijn prima geschikt voor je (tuin)planten.

Ook zeepwater van onze veelvuldige handenwasbeurten kan je perfect opvangen in emmers om daarmee je toilet door te spoelen. Daar spaar je algauw zo’n 50 liter zuiver drinkwater per dag mee uit.

  1. Vang je regenwater op in een regenton of nog beter:

Plaats een regenwaterput of hemelwaterinstallatie om aan te sluiten op het toilet en/of wasmachine. Stad Mechelen geeft hiervoor een premie tot 550 euro! (Meer info vind je hier).

  1. Droogte in de tuin aanpakken kan je zo doen, zonder al te veel water te  gebruiken:https://www.velt.nu/nieuws/enorme-droogte-5-tips-voor-je-tuin Of kies voor meerjarige eetbare planten, de basis van de permacultuur. Door hun sterk wortelgestel hoef je die (na het eerste jaar) helemaal geen water te geven.

In de pers:
Er verschenen de laatste weken prachtige initiatieven, die erg inspirerend werken:

Voorbeelden uit Gent:

Al gauw opgevolgd door Mechelen:

Heb je zin om hier mee je schouders onder te zetten? 
Word actief lid bij Klimaan en geef als interesse ‘water’ aan.
Je wordt vervolgens uitgenodigd voor een volgende bijeenkomst van de groep Water en de rest vloeit vanzelf. 








 

 

 

 

 

Ervaring van de algemene vergadering van de grote broer van Klimaan: Ecopower

Ervaring van de algemene vergadering van de grote broer van Klimaan: Ecopower

Door Guido Voet

Paaszaterdag vond de jaarlijkse Algemene Vergadering van Ecopower plaats, deze was gepland in de Gentse Bijloke. Door de huidige situatie werd het een interactieve streaming, ‘live’ vanuit het Ecopower kantoor in Berchem. Het bespaarde me een treinritje, maar jammer genoeg ook het in de namiddag gereserveerde bezoekje aan de Van Eycktentoonstelling. 

De nieuwe windturbine in Eeklo werd dit voorjaar opgebouwd, het project voorzien voor 2020 liep vertraging op na een faillissement van het bedrijf dat de turbine ging bouwen. De onderdelen die in productie waren, werden rechtstreeks aangekocht en dit voorjaar werd de turbine met een half jaartje vertraging opgebouwd.  Als alles volgens plan verloopt, worden dit jaar twee turbines in Schelle geplaatst. De laatste procedures rond twee turbines in Lanaken worden ook dit jaar afgerond, mogelijk worden ze in 2021 gerealiseerd. Ook voor de daaropvolgende jaren zijn er projecten in aanvraag en in voorbereiding.  Investeren in wind vergt veel doorzettingsvermogen, want projecten krijgen nog steeds heel wat tegenwind. Echter, met goed onderbouwde dossiers kunnen er nog altijd projecten worden gerealiseerd, met een mooi rendement- niet in het minst wat betreft CO2-besparing!

In 2019 werd er ook geïnvesteerd in zonnepanelen op daken van scholen, overheidsgebouwen,…  net zoals ons Klimaanproject in Bonheiden.  In 2020 zal er o.a. ook worden geïnvesteerd in Antwerpen Zuid en een raamcontract met het Vlaams Energiebedrijf biedt ook heel wat perspectief.  Samen met ZuidtrAnt zal er verder worden geïnvesteerd in een warmtenet in Mortsel en Edegem. Op de warme winteravond van 3 februari ’21 gaan we dit project aan bod laten komen. Het is nog veraf, maar je kan je alvast hier inschrijven

Het aantal coöperanten steeg met meer dan 2000 naar 59.321, de elektriciteit productie steeg met meer dan 6.5 miljoen kWh en is ruim voldoende om aan alle 49.000 aansluitingen lokaal geproduceerde groene stroom te leveren. Nieuwe klanten blijven uiteraard welkom, zeker met de stijgende productie.  Steeds meer burgers treden toe tot burgercoöperaties en werken zo mee aan het realiseren van de energietransitie. Ecopower sloot het boekjaar af met een winst van 1.5 miljoen, de algemene vergadering besliste om een dividend uit te keren aan de aandeelhouders. 

Volgend voorjaar organiseert Klimaan cvso haar eerste algemene vergadering, ik kijk er alvast naar uit, om onze aandeelhouders, hopelijk in levende lijve, te ontmoeten.

 

MechCiCo, MechCiiiiiCoooo

MechCiCo, MechCiiiiiCoooo

Eind december deden we een vreugdedansje: het project ‘MechCiCo’ werd goedgekeurd voor financiering door Vlaanderen Circulair. Goed nieuws, na een poging een jaar eerder. In die tijd rijpte het projectvoorstel verder uit en met Mest vzw, de stad Mechelen, Thomas More en Ecofocus kwamen er sterke partners aan boord.

MechCiCo? Dat staat voor Mechelaars Circulair en Coöperatief. We gaan op zoek naar circulaire en coöperatieve technische oplossingen om het energie- en waterverbruik te verlagen in ArteNova en de oude brandweerkazerne. Wat verstaan we daaronder? Dat lees je op onze >>> projectpagina<<<.

Wat is er al gebeurd? Op 11 maart deden we een technische rondgang met een studiebureau om de gebouwen te verkennen en te kijken wat er mogelijk is. Het nodige is gedaan om binnenkort de verbruiken van elektriciteit, gas en water per kwartier te monitoren. En we bereiden workshops voor om samen met de gebruikers en andere betrokkenen te kiezen wat we gaan installeren. (Omdat ‘community’ helaas niet rijmt op ‘social distancing’, gaat dit traject de koelkast in tot er betere tijden aanbreken.)

Zegt het jou wat om binnen Klimaan mee te werken aan dit verhaal? Schrijf je in als actief lid van Klimaan, kies de werkgroep ‘Grond’ en laat weten dat je graag MechCiCaan wil worden. Van harte welkom!

Aandeelhouders gezocht:  Het parcours van Klimaan cvso in 2019

Aandeelhouders gezocht: Het parcours van Klimaan cvso in 2019

 

“Collega’s, hoeveel aandelen laten we toe per persoon?” De discussie begint. Zoals altijd correct, luisterend naar elkaar, een grapje tussendoor, argumenten voor het één en het andere, maar toch relatief snel een consensus… We zijn enkele weken voor het eerste infomoment voor de inwoners van de gemeente Bonheiden. Tijdens de avondlijke Raad van Bestuur zitten de bestuursleden en de adviesraad van Klimaan cvso samen en bespreken er de verdere aanpak van het Bonheiden-project.

Tijdens zo’n  Raad van Bestuur voel ik meestal de vermoeidheid van een daglang werken niet. In tegendeel, het geeft me energie en veel goesting. Vaak te veel energie waardoor ik bij het thuiskomen niet dadelijk kan slapen en nog de besproken ideeën verder wil uitwerken. Ook deze bewuste RvB.
“1 aandeel per persoon” is er beslist. Het betekent dat we 350 personen moeten overtuigen om aandeelhouder te worden van Klimaan cvso. Honderden personen… en liefst vooraleer de factuur van de partners onze richting uitkomt. Hoe gaan we dat doen? Het begin van één van onze meest ambitieuze projecten van 2019.

Succes!

Gelukkig staat de RvB er niet alleen voor. Gesteund door de hele Klimaan-beweging (Klimaan vzw + Klimaan cvso) beginnen we vol goede moed aan onze opdracht. Net voor de infomomenten in Bonheiden en Rijmenam (september 2019) openen we de website en kunnen de eerste personen zich aanmelden. Die eerste aandeelhouders zien binnenstromen is enorm bevredigend. Binnenstromen is ook wel het juiste woord want dankzij onze IT’ers krijg ik een mail bij elke nieuwe inschrijving. De eerste dagen volg je het dagelijks, nee uurlijks op uit puur enthousiasme. De infomomenten in Bonheiden en Rijmenam leveren al dadelijk 98 aandeelhouders op. Wat een succes! Maar… we hebben er veel meer nodig…

Paniek?

De komende dagen komen er druppelsgewijs nieuwe personen bij. Half oktober hebben we 124 aandeelhouders. Niet slecht na anderhalve maand, maar we hebben er wel honderden nodig… Toch is er (nog) geen reden tot paniek want een nieuwe versnelling is in zicht. Na anderhalve maand voorrecht voor de Bonheidenaars zetten we de poorten open voor het grote publiek. We publiceren en communiceren naar iedereen die we kennen. Iedereen kan aandeelhouder worden. De Klimaanbeweging zelf zorgt voor een opstoot en onze wervingsacties op de jaarmarkten van Bonheiden en Rijmenam leveren publiciteit (zelfs op RTV) en extra aandeelhouders op. Half november zitten we op 218.

Ik begin me een beetje zorgen te maken. De zonnepanelen in Bonheiden zijn ondertussen al even geïnstalleerd en de keuring komt eraan. En zoals verwacht wordt de factuur aangekondigd. 218 aandeelhouders, nog 132 te vinden.

Gelukkig Nieuwjaar !

Wat er de laatste anderhalve maand van 2019 gebeurt, is me nog niet helemaal duidelijk. Zonder grootse informatiecampagnes (toch niet waar ik weet van heb), zonder iets anders te doen dan we al deden, kwamen er elke dag meerdere nieuwe aanvragen binnen. Of dit aangezet is door mond-aan-mond reclame van leden, vrienden en families of door de vele Klimaanactiviteiten in november en december weet ik niet. Het feit is wel dat we de 132 gevonden hebben in die laatste anderhalve maand. En zelfs nog meer. We eindigen het jaar met 372 (!), jawel 372 aandeelhouders. Op een kleine 4 maanden tijd hebben we het benodigde kapitaal opgehaald en een basis gecreëerd voor verdere projecten. Ons recept werkt en proeft naar meer. Laat 2020 maar komen!

Aan iedereen die hier heeft aan meegewerkt en alle aandeelhouders van Klimaan cvso hartelijk dank en een Gelukkig Nieuwjaar.

Een klimaatsocialere wereld, wat kan je als burger doen?

Een klimaatsocialere wereld, wat kan je als burger doen?

Een nieuw jaar, een nieuw begin. Tijd om even stil te staan bij het vorige jaar en plannen te maken voor het nieuwe jaar.

Hoe kan je als burger je steentje bijdragen aan een klimaatsocialer Mechelen?

Wil je iets doen, maar weet je niet waar te beginnen?

Om je daadwerkelijk op weg te helpen, geef ik hier een lijst met acties die je kan nemen. Ik heb een poging gedaan tot ‘hiërarchische volgorde’ (al is dat voor discussie vatbaar, het is een eerste aanzet):

1 Verspil geen voedsel (#3)

2 Eet plantenrijk en lokaal geteeld (#4)

            – abonneer je op biobuur

            – werk mee aan een samentuin (Citamine, Velt)

             – ‘Waar vind ik lokaal gekweekte seizoensgroenten?

3 Isoleer je huis (#31)

4 Ga voor fossielvrij:

            – Verwarm je warm water via een zonneboiler

            – verwarm met een geothermische warmtepomp (enkel mogelijk bij    goed geïsoleerde woningen) (#42)

5 Beperk je CO2-uitstoot door mobiliteit

            – Ga zoveel mogelijk te voet en neem de fiets (goed voor de

              gezondheid, leuker en socialer) (#54, #59)

            – Woon op een locatie met goede mobiscore, dichter bij je werk

            – Gebruik het openbaar vervoer

            – gebruik een elektrische deelwagen (#26)

                         – Partago, battmobiel, Cambio

                         – Indien je zelf een elektrische wagen koopt,

                           koop er een op jouw maat. Hoe groter, hoe meer uitstoot

              – Vermijd het vliegtuig

                         – deze zomer waagden we ons op fietsvakantie naar Oostende.

                           Zelfs de zoontjes van 4 en 6 droomden luidop van een volgende

                           fietsvakantie … naar de Efteling… Een succes.

                 – Winkelhieren, koop je kerstpakjes in lokale winkels ipv bol.com

6. Plaats zonnepanelen op je dak (#10)

7 Koop groene elektriciteit lokaal opgewekt via een lokale energiecoöperatie zo stimuleer je windturbines (#2) en zonne-energie (#10)

                  – Ecopower (een coöperatie)

                  – Kies je groene stroom leverancier

8. Sluit je aan bij Klimaan en koop een klimaandeel

9. Maak gebruik van de klusbib, fietsotheek, babytheek,… in plaats van gereedschap / materiaal voor tijdelijk gebruik zelf te kopen

10. Installeer led-verlichting (#33)

11. Kies voor een duurzame bank

                   – Bankwijzer: New B, Triodos

                   – beleg in duurzame bedrijven of fondsen 

                     (check de Sustainability rating op Morningstar)

                    (bv duurzaam pensioenspaarfonds Pricos SRI van de KBC);

12 Plant bomen (#38), gebruik duurzaam hout (FSC) (#5), vermijd palmolie

13 Installeer waterbesparende kranen (#46) (begin bij die voor warm water)

14 Composteer jouw organisch afval (#60)

15 Plaats een groendak (#73)

16 Trek je aan wat je aantrekt: de kledingindustrie is een van de meest vervuilende.

17 Als je een nieuw apparaat koopt, koop het meest energiezuinige (bv. label A++)

18 Onthard je tuin / bedrijventerrein en gebruik regenwater

19 Blijf actie voeren, werk samen, engageer je niet alleen privé, maar ook via je werk

20 Geniet van je klimaatsocialer leven, het is socialer, biedt meer comfort en meer levenskwaliteit.

 

Er staan gemakkelijker en minder gemakkelijke acties bij. Je huis isoleer je niet op 1,2,3. Maar je energieleverancier veranderen of een klimaandeel aankopen gaan daarentegen vrij snel. Begin met de gemakkelijkste te realiseren voor jezelf en dan ben je vertrokken.

Voor deze lijst heb ik me onder andere geïnspireerd op Project drawdown van Paul Hawken. Een wetenschapsjournalist die zich wou focussen op de oplossing van de klimaatverstoring. Want de klimaatveranderingsboodschap boezemt angst in. Dat immobiliseert de mens. Door ons te focussen op de oplossingen, kunnen we de mensen eerder mobiliseren. De klassering geeft een indicatie in efficiëntie van de maatregelen. Ik heb ze telkens overgenomen ter informatie.

Op #3 in deze lijst staat geen voedsel verspillen. Dit is alvast mijn werkpunt voor het komende jaar. Met twee zoontjes van 4 en 6 hadden we al kippen aangeschaft om de etensresten nuttig te verwerken. Maar toegegeven, in de koelkast tref ik vaak eten aan over vervaldatum. Niet alleen de schuld van de kinderen dus. En als gemakkelijke actie schakel ik voor mijn pensioensparen bij KBC over op de Pricos SRI.

 

Op de warme winteravond van 9 december in de Oude bib, leerde ik, dat het tij proberen te keren, frustrerend kan zijn. Het gaat zo traag. Een ideaal antigif daartegen is samen komen met eensgezinde klimaatsocialestrijders. Het enthousiasme werkt aanstekelijk. Dit herken ik helemaal binnen Klimaan. We noemden het al eerder het klimaanvirus. Dus voila, een reden te meer om je als klimaanlid lokaal te engageren. Een heel gemakkelijke actie.

 

Fijne, warme, inspirerende eindejaarsdagen,

Friedl Decock

Klimaan wint de Milieuprijs in Sint-Katelijne-Waver!

Klimaan wint de Milieuprijs in Sint-Katelijne-Waver!

Door Kris De Cree

Vrijdag avond 22/11/2019 waren we met een toffe bende Klimaners van Klimaanno (Noord-Oost) aanwezig op de uitreiking van de “Katelijnse Keien” 2019.

Sint-Katelijne-Waver had ons genomineerd voor de “Milieu Kei” en deze hebben we kunnen verzilveren!

Grappig was het om te zien hoe vrijwel onmiddellijk links en rechts de nodige verkennende gesprekken werden gevoerd. Het gaat een leuke avond worden, dat was duidelijk. Dit kan ook niet anders met Klimaners: allemaal doeners met de neus in dezelfde richting, kijkend wat we kunnen verwezenlijken in plaats van aan de zijlijn toe te kijken.

Toen we uiteindelijk hoorden dat we ook gewonnen hadden, stapten we met knikkende knieën het podium op voor een evementenhal vol Katelijnaars!

Maar we mogen ook wel terecht fier zijn. We werken allemaal hard om ook in deze streek de nodige projecten in stelling te brengen rond onze kernthema’s: Gezonde Grond, Lucht, Water en Energie.

  • Zo hebben we de “LED-Op!” actie ook in de rand met succes laten doorgaan, dit was een samenaankoop rond LED-verlichting;
  • We begeleiden de gemeente bij een “Stroomversnellers” project rond het plaatsen van zonnepanelen op één van hun gebouwen gefinancierd met burgerparticipatie. Zo investeren we met z’n allen in een duurzame toekomst en plukken we er ook de vruchten van;
  • We hebben een infomoment “Groener de Baan Op” georganiseerd rond elektrische (deel)wagens met meer dan 40 deelnemers;
  • … .

We zijn verheugd dat het gemeentebestuur van Sint-Katelijne-Waver geloof hecht in onze organisatie, de manier waarop we werken en de principes waarvoor we staan.

We zijn er zeker van dat we samen een grote meerwaarde kunnen betekenen voor de burgers in Sint-Katelijne-Waver. We zullen dan ook zeker kandidaat zijn voor onze schouders te zetten op –hopelijk- toekomstige projecten rond onze kernthema’s waarbij burgerparticipatie gevraagd wordt (natuurlijk de ICA principes volgend), waarvoor we infomomenten en evenementen zullen proberen te organiseren, waar we op zoek gaan naar raakvlakken waar we elkaar kunnen versterken, en zo veel meer.

Samen kunnen we alles aan!

 

bron: https://www.sintkatelijnewaver.be/dit-zijn-de-katelijnse-keien-van-2019