RESCOOPs United: verslag van een geslaagde dag!

RESCOOPs United: verslag van een geslaagde dag!

Op zaterdag 25/09 was het weer zover! Op het ‘REScoops United’ event verzamelden de energiecoöperaties met zijn allen om informatie te delen en bij te praten. Het was op meerdere vlakken een bijzondere dag.

Niet alleen was dit het eerste grote live-event sinds de lockdown, maar met gastcoöperatie PajoPower uit Gooik, Parel van het Pajottenland, was ook de setting prachtig!

 

Nog een primeur: voor het eerst waren we met zoveel coöperaties vertegenwoordigd, want ook de Waalse REScoops tekenden present. En dat had alles te maken met het boeiende programma! In de voormiddag vlogen we erin met een infosessie over “Burgerwind op Zee“, het ambitieuze plan om onze rechtstreekse burgerparticipatie toe te passen op nieuwe offshore windparken. Deze worden binnenkort in concessie gegeven en dat stemt tot nadenken! Bijvoorbeeld: hoeveel kapitaal kunnen we met Klimaan cvso verzamelen om in extra windcapaciteit van het windmolenpark in zee te investeren? Is dat niet ontzettend spannend? Jazeker! Wordt vervolgd…

De namiddagsessies gingen verder met allerhande thema’s: energiegemeenschappen, coöperatieve warmtenetten, laadpalen en thuisbatterijen, het energie- en klimaatpact, zonnepanelen bij particulieren (denk aan project Zonnewijzer! van Klimaan cvso), noem maar op!

Ook gaven we vanuit Klimaan zelf een workshop. Het thema: hoe coöperaties zich beter kunnen profileren als natuurlijke partner van lokale besturen! We deden uitvoerig uit de doeken hoe Klimaan dat nu al doet, en wisselden ideeën uit met andere coöperaties.

Ook vonden we de kans om enkele realisaties van onze projecten uit de doeken te doen. Zo belichtten we de energie-gerelateerde acties binnen het MechCiCo-project, zoals de overeenkomst bij de relighting van de oude bib in Mechelen, en de Impactschatter.

Die laatste is een tool waarmee mensen een betere inschatting kunnen maken van hun huishoudtoestellen: kunnen ze beter een nieuwe kopen of het huidige toestel toch nog maar even in gebruik houden? Enkele coöperaties waren geïnteresseerd om deze bij hun eigen leden aan te bieden!  Ook het Circulaire Energie Contract, waarbij een Energiecoöperatie een relighting doet en nadien het lichtonderhoud verder uitvoert, werd als model gesmaakt binnen RESCOOP-Vlaanderen. 

De dag werd afgesloten met een smakelijk avondmaal, waarna we met een voldaan gevoel naar huis terug konden keren. 

Ethisch investeren in … vastgoed!

Ethisch investeren in … vastgoed!

De baksteen in de maag van de Belgen is in Coronatijd uitgegroeid tot een volledige woning, zo lijkt het wel. De vastgoedprijzen zijn sinds 2015 sneller gestegen dan het waterpeil van de Ourthe bij een fikse regenbui – alhoewel men daar in Durbuy sinds kort toch anders over denkt… Ironisch genoeg toont een recente publicatie dat vastgoed in Durbuy de laatste tijd massaal als investering is aangekocht; zo sprak men in De Tijd enkele maanden geleden nog over het “Coucke-effect”. Een heel dorp als investering, het is weer eens wat anders. 

Investeringen in vastgoed jagen de prijs dus de hoogte in. Leuk voor wie reeds een huis of appartement bezit, maar steeds minder betaalbaar voor zij die geen eigendom bezitten. 

En niet enkel de prijs van huizen is gestegen, ook de huurprijs is tijdens de pandemie de hoogte in gegaan. Vooral wie op zoek is naar een woning of appartement met terras of tuin, heeft te maken met forse stijgingen. Zo wordt het voor een steeds grotere groep moeilijk om een betaalbare woning te vinden. Ook in Nederland is er een wooncrisis gaande; daar gaan ze volgende maand de straat op in “Woonprotest“.

Wie overweegt te investeren in vastgoed, kan dus maar beter evalueren hoe ethisch deze investering is. Gelukkig zijn er verschillende organisaties die oplossingen bieden voor dit probleem. Zo is er het Gentse wooncoop, dat als wooncoöperatie woningen aankoopt, onderhoudt en verhuurt. Twee jaar geleden schreven we reeds over hen, toen ze net gestart waren. Alle huurders zijn aandeelhouder van wooncoop, en huren zo eigenlijk een beetje bij zichzelf. 

Een mooi concept, maar hoe zit het precies in elkaar? Het “klassieke vastgoedmodel” bevat een keiharde drempel, zo weet wooncoop: wie niet voldoende startkapitaal heeft of geen grote lening kan aangaan, heeft als enige optie om te huren. En als huurder kan je niet profiteren van de meerwaarde van een woning; een echte Catch22.

wooncoop biedt daarom als coöperatie de mogelijkheid om toch, met een financieel masterplan op maat, te investeren in een “eigen woning”. Bij de start van één van hun eerste projecten in Kessel-Lo schreven we over dit concept. 

Je kan bij hen kapitaal inbrengen en daarop meerwaarde creëren, je kan kapitaal opbouwen door maandelijks een wat hoger bedrag in te brengen, of je kan zuiver huren. En wooncoop staat daarbij paraat om het financieel plan aan te passen bij een financiële meevaller of tegenslag, … Dit noemen we ook wel een “Gegarandeerd woonrecht”: elke bewoner is gegarandeerd van een veilig plaatsje in één van de wooncoop projecten. 

En ook dat is broodnodig, want er zijn heel wat gezinnen die op de reguliere huurmarkt afgewezen worden of terechtkomen in ongezonde woningen. wooncoop werkt hiervoor onder andere samen met de Woongenoten, een groep geëngageerde burgers die in de zuidrand van Antwerpen kwetsbare groepen aan een degelijke woning helpt. Ook Socrowd – van Sociale Crowdfunding – speelt een belangrijke rol in dit verhaal. Als financier met coöperatieve vennootschapsvorm ondersteunen zij enkel organisaties die een maatschappelijke meerwaarde creëren. En zij geven een renteloze lening aan wooncoop voor de woningen aangekocht met de Woongenoten.

De expertise en professionaliteit van wooncoop is indrukwekkend. Intussen zijn 9 van hun projecten volledig gefinancierd en verhuurd, voor een bedrag van ruim 6 miljoen euro, en zijn 10 projecten lopende voor een bedrag van ruim 51 miljoen euro. Karel Lootens, mede-oprichter van wooncoop, is zelfs nog een stuk ambitieuzer met een doelstelling van 1000 gerealiseerde woningen in de komende jaren.

En daarvoor is er nog een hele hoop geld nodig! Van hun ruim 950 aandeelhouders zijn er een groot deel “achterban”; zo kan je als collega of familielid investeren in wooncoop en geld beschikbaar maken voor nieuwe woonprojecten, met wooncoop als tussenpartij. Het helpt ook dat een organisatie in Antwerpen in het najaar twee panden zal schenken aan wooncoop. Dat doet ze aan de stichting die wooncoop specifiek oprichtte om geschonken panden te kunnen beheren aan beperkte kosten. 

Om voldoende financiering en middelen te verzamelen lanceerde wooncoop onlangs ook een nieuwe methode: een wooncoop spaarplan, waarbij je per schijf van 250 euro een aandeel ontvangt. Je hoeft dus niet meteen 250 euro te investeren, maar kan ook kleinere bedragen storten. En voor wie een groter bedrag kan investeren zijn er zeker ook mogelijkheden om een grotere hoeveelheid aandelen te kopen.

En zo is de vraag beantwoord: ethisch investeren in vastgoed: ja, het kan! Als aandeelhouder bij wooncoop zorg je ervoor dat nieuwe projecten kunnen starten, en geef je de kans aan bewoners om toe te treden tot een fantastisch woonmodel. Bovendien beoogt wooncoop een mooi rendement van 2% op je investering! 

Je huis doorlichten: De Klimaankoffer!

Je huis doorlichten: De Klimaankoffer!

Klimaan legt momenteel de laatste hand aan een nieuw hulpmiddel om water en energie te besparen in huis, op school en in gebouwen: de Klimaankoffer! Met deze koffer kan je overal in je woning aan de slag om het verbruik in kaart te brengen en verbeteringen aan te brengen. Voor het samenstellen van deze koffer werkte Klimaan samen met de Koning Boudewijnstichting en CORE uit Leuven. 

In de Klimaankoffer verzamelen we een aantal sensoren waarmee je thuis aan de slag kan. Het gaat om een energiemeter, een lichtsensor, een luchtkwaliteitsmeter, een infraroodthermometer en een douchewekker. Bij elke sensor zit een korte handleiding met invulbladen om je vlot op weg te helpen bij het aflezen en interpreteren van je gebruik. De Klimaankoffer bevat naast de “quick guides” ook een uitgebreide handleiding waarin je alles kan lezen over de sensoren en hun meetwaarden, maar ook over de interpretatie en gepaste maatregelen. Daarnaast vind je in de koffer het boekje “Groen leven”, met tips & tricks om je energieverbruik te verlagen, en een handige sleutel om de radiator te ontluchten. 

Wat met de meer gespecialiseerde vragen? Klimaan maakt één gewone koffer, en één Klimaankoffer “De Luxe”. In die laatste uitvoering van de koffer zijn alle bovenstaande sensoren opgenomen maar ook een hoogwaardige warmtecamera, een Flukso verbruiksmonitor en Netatmo Slim weerstation en CO2 meter – die laatste twee te leen van de Stad Mechelen. 

Met de beelden van de warmtecamera is het mogelijk om warmteverliezen van de woning in kaart te brengen. De interpretatie van deze beelden vergt de nodige expertise en de warmtecamera wordt om die reden niet uitgeleend aan particulieren. Wél kan je de camera gebruiken onder begeleiding van Klimaan, want twee van onze Klimaanvrijwilligers volgden een speciale opleiding om met de warmtecamera te werken. 

Interesse om de Klimaankoffer zelf een keer uit te lenen? We verkennen een samenwerking met de Klusbib van Deelbaar Mechelen vzw. Houd zeker onze website in de gaten voor updates!

Neem ook eens een kijkje bij de Energiehelden van Klimaan. Daar vind je meerdere tips om je verbruik nog beter in kaart te brengen en systematisch te verminderen. 

 

 

 

De strijd tegen opwarming (hitte-eilandeffect) via witte daken

De strijd tegen opwarming (hitte-eilandeffect) via witte daken

Door Paul Laforce

Nu we weer regen hebben zijn we weeral de ‘hete’ dagen vergeten die ons dit jaar toch wel echt  hebben doen bakken.  Het was overal erg (te) warm, maar de verstedelijkte zones warmen nog meer op en 2020 was de voorbode van meer van dat op jaarbasis.  Te heet is moordend en vooral s’nachts is het erger omdat we nood hebben aan afkoeling als we slapen.  Dat dit nefast is voor de zwakkeren hoef ik niet meer uit te leggen na de zomer van 2003 en zijn 70,000 doden.  We moeten vermijden dat we nu ook in onze regio gaan overschakelen op airco’s als enige oplossing (daar gaat de gewenste daling van het energieverbruik).

Ik wou mijn dak (toch al goed geïsoleerd) voorzien van een laag groen.  Helaas kon niemand me bevestigen dat het extra gewicht kon gedragen worden, dus geen groen dak. 

Opzoekingen op internet gingen in de richting van een ‘wit dak’; zonlicht reflecteren in plaats van absorberen is de boodschap.

De voordelen spreken voor zich:

  • je meestal zwart of donkergijs (plat dak) warmt op in volle zon tot wel 79 graden
  • daardoor gaat het sterk krimpen en uitzetten

Verschillende universiteiten bestudeerden dit, waaronder onze universiteit in Leuven. In de Verenigde Staten zijn er al ettelijke steden die dit uit noodzaak verplichten bij alle nieuwe gebouwen of daken die gemaakt worden.  In Los Angeles noemen ze het de ‘cool roof ordinance‘ die moet zorgen voor reductie van smog en hitte gerelateerde ziektes/sterftes en ook energieverbuik.

Deze wetgeving is er al van toepassing sinds 2015. Sinds 2009 verft de stad daken van ziekenhuizen, non-profits en sociale woningen wit. In New York zijn er sinds 2009 al meer dan 550 vierkante kilometer daken wit geverfd.  Een studie uit 2014 toonde aan dat dergelijke ‘koele daken’ de temperaturen in steden als New York of Washington met ongeveer 3 graden kunnen verlagen.

Bij ons is de Europese commissie (sinds 2009) op de boot gesprongen met de creatie van een EU Cool Roofs Council met focus op energie efficiëntie, wetenschappelijk onderzoek en promotie. 

Ik hou niet graag van cijfers en statistieken maar daar beweren ze een energie reductie tot 30%, natuurlijk allemaal in optimale omstandigheden. 

Ik kan je verzekeren dat ik het verschil voel. Ik kon de hitte langer buiten houden dan voorheen en das meegenomen.  S’avonds wanneer alles nog erg lang hitte afgeeft deed mijn dak dat dus niet !

Praktisch

Ik heb zelf de verf aangebracht in één laag en dit was een eenvoudige affaire (je dak moet wel eerst schoongemaakt worden van vuil).  Voor de 90 m2 heeft dit zo’n 600 euro gekost maar die heb ik er volgens mijn gevoel al uit. 

En als je van plan bent om een nieuw dak te leggen, waarom niet meteen in witte roofing (of licht grijze of rode)? 

Nog wat achtergrond lectuur :

https://www.goednieuws.be/2018/03/17/witte-daken-oplossing-opwarmende-steden/

https://ec.europa.eu/energy/intelligent/projects/en/projects/cool-roofs

http://www.buildup.eu/sites/default/files/content/Cool%20Roofs_EN_1.pdf

Voor wie de stap wil zetten en tegelijk lokale bedrijven wil steunen, zijn er verschillende belgische spelers.  Ik heb er een aantal uitgezocht:

Groeten,

Paul Laforce

 

Ervaring van de algemene vergadering van de grote broer van Klimaan: Ecopower

Ervaring van de algemene vergadering van de grote broer van Klimaan: Ecopower

Door Guido Voet

Paaszaterdag vond de jaarlijkse Algemene Vergadering van Ecopower plaats, deze was gepland in de Gentse Bijloke. Door de huidige situatie werd het een interactieve streaming, ‘live’ vanuit het Ecopower kantoor in Berchem. Het bespaarde me een treinritje, maar jammer genoeg ook het in de namiddag gereserveerde bezoekje aan de Van Eycktentoonstelling. 

De nieuwe windturbine in Eeklo werd dit voorjaar opgebouwd, het project voorzien voor 2020 liep vertraging op na een faillissement van het bedrijf dat de turbine ging bouwen. De onderdelen die in productie waren, werden rechtstreeks aangekocht en dit voorjaar werd de turbine met een half jaartje vertraging opgebouwd.  Als alles volgens plan verloopt, worden dit jaar twee turbines in Schelle geplaatst. De laatste procedures rond twee turbines in Lanaken worden ook dit jaar afgerond, mogelijk worden ze in 2021 gerealiseerd. Ook voor de daaropvolgende jaren zijn er projecten in aanvraag en in voorbereiding.  Investeren in wind vergt veel doorzettingsvermogen, want projecten krijgen nog steeds heel wat tegenwind. Echter, met goed onderbouwde dossiers kunnen er nog altijd projecten worden gerealiseerd, met een mooi rendement- niet in het minst wat betreft CO2-besparing!

In 2019 werd er ook geïnvesteerd in zonnepanelen op daken van scholen, overheidsgebouwen,…  net zoals ons Klimaanproject in Bonheiden.  In 2020 zal er o.a. ook worden geïnvesteerd in Antwerpen Zuid en een raamcontract met het Vlaams Energiebedrijf biedt ook heel wat perspectief.  Samen met ZuidtrAnt zal er verder worden geïnvesteerd in een warmtenet in Mortsel en Edegem. Op de warme winteravond van 3 februari ’21 gaan we dit project aan bod laten komen. Het is nog veraf, maar je kan je alvast hier inschrijven

Het aantal coöperanten steeg met meer dan 2000 naar 59.321, de elektriciteit productie steeg met meer dan 6.5 miljoen kWh en is ruim voldoende om aan alle 49.000 aansluitingen lokaal geproduceerde groene stroom te leveren. Nieuwe klanten blijven uiteraard welkom, zeker met de stijgende productie.  Steeds meer burgers treden toe tot burgercoöperaties en werken zo mee aan het realiseren van de energietransitie. Ecopower sloot het boekjaar af met een winst van 1.5 miljoen, de algemene vergadering besliste om een dividend uit te keren aan de aandeelhouders. 

Volgend voorjaar organiseert Klimaan cvso haar eerste algemene vergadering, ik kijk er alvast naar uit, om onze aandeelhouders, hopelijk in levende lijve, te ontmoeten.

 

Energie-tip van de maand.

Ben je benieuwd hoe je elektriciteitsfactuur ongemerkt oploopt ondanks het feit dat je denkt dat je energiezuinig bezig bent? Ga dan op zoek naar het “sluipverbruik”. Steeds meer apparaten hebben een sluimerstand: je denkt dat ze uitgeschakeld zijn, maar integendeel verbruiken ze nog steeds verrassend veel energie.

Doof de stand-by lichtjes van bv. de televisie en wasmachine en trek de transformator van je gsm, tandenborstel, gameboy, printer, modem, scanner, babyfoon, kruimeldief, halogeenlamp of andere toestellen uit het stopcontact als ze niet in gebruik zijn. Dit kan zeer eenvoudig met een schakelaar op de stekkerdoos.
Afhankelijk van het aantal toestellen die je in huis hebt kan je daar tot €300 per jaar mee uitsparen.
En daarbij natuurlijk veel ècht onnodige CO2-uitstoot.


(Cartoon door www.tomcartoon.be)